Geloof

Martelaren

De geuzen namen in 1572, op 1 april zoals iedereen weet, bij verrassing Den Briel in. Minder bekend is dat ze krap drie maanden later Gorcum innamen en daar een kleine twee weken lang wat rondsolden met negentien gevangen genomen katholieke geestelijken, die ze uiteindelijk ophingen: de martelaren van Gorcum.

De redenen voor deze oorlogsmisdaad waren geheel religieus geïnspireerd. De geestelijken waren vertegenwoordigers van de door de protestantse geuzen gehate katholieke kerk, die de ware boodschap van het evangelie hadden verkracht en het juiste geloof hadden verminkt tot een allegaartje van dwalingen en bijgeloof. Dat bestrijden rechtvaardigde geweld en de paters en priesters hebben dat geweten. Ze werden bedreigd en mishandeld. Geen middel werd onbenut gelaten om er ex-katholieken van te maken, maar tevergeefs. Uiteindelijk werd het dus de strop, in een schuur, aan de nokbalk.

De geuzen handelden geheel in de geest van het gedachtegoed dat tot op de dag van vandaag terug te vinden is in de negen jaar voor hun wandaad gepubliceerde Heidelbergse Catechismus (bij zondag 30, vraag 80, met een verwijzing naar Hebr 9:26 en Hebr 10:12, 14):

En alzo is de mis in den grond anders niet,
dan een verloochening der enige offerande
en des lijdens van Jezus Christus,
en een vervloekte afgoderij.

En afgodendienaars, zo meenden destijds niet alleen de geuzen, die knoopte je natuurlijk op!

Als morgen het Nederlands episcopaat bij – ik noem maar een voorbeeld –  de Protestantse Kerk in Nederland zou protesteren tegen het feit dat dergelijk verderfelijk gedachtegoed nog steeds gepubliceerd en onderwezen wordt, dan zouden ze historisch gezien een verdraaid goed punt hebben. Maar de protestantse gelovigen zouden hun oren niet geloven.

En beide partijen zouden ook gelijk hebben. Voor katholieken is het begrijpelijk dat ze dergelijke passages opvatten als ongepast, zeker tegen het licht van de gebeurtenissen in 1572. Voor gewone protestanten is het echter ook volkomen normaal om de Heidelbergse Catechismus los te zien van de tragische verhoudingen tussen protestanten en katholieken vier eeuwen her. De Heidelbergse Catechismus, zijn beschuldigingen van ‘afgoderij’ incluis, heeft voor hen inmiddels beslist een geheel andere lading en betekenis gekregen. Eén die het oorspronkelijk niet had, die ook nooit de bedoeling is geweest, maar die er toch kwam.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Erfgoed, Geschiedenis, Religie en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Geloof

  1. Pingback: Zo, en nu Zwarte Piet | Apoftegma

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s