En God schiep…

Creation_Of_AdamEén van de minder leuke, dan wel komische, kanten van het bedrijven van archeologie in Nederland is dat je wel eens stuit op mensen die niet willen horen dat de wereld ouder is dan pakweg een paar duizend jaar. Als veldwerker loop je een klein risico om geen toestemming te krijgen voor boringen op het land van een boer als je meldt dat je onderzoek doet naar bodemlagen van een zekere leeftijd. Schrijvers van rapportages krijgen heel soms commentaar op de inhoud van hun onderzoeksverslagen.

De absolute kroon wordt gespannen door een gemeentelijke archeologische beleidsnota, die aan de raadsleden gestuurd werd met een notitie van burgemeester en wethouders, waarin werd vermeld dat het bijbehorende onderzoeksrapport was opgesteld volgens de in de archeologische wetenschap gangbare opvattingen, maar dat B&W zich bewust waren van het feit dat over sommige punten in het rapport ook andere meningen bestonden.

In de relatie tussen de archeoloog en zijn opdrachtgever is het dilemma meestal vrij helder. Net zo min als een opdrachtgever je kan dwingen je bevindingen aan te passen aan wat hij wenselijk vindt (‘er is niks gevonden’), kan een opdrachtgever je dwingen zijn wereldbeeld over te nemen. Maar er zijn grensgevallen, waarin de zaken een stuk lastiger liggen.

Wat doe je bijvoorbeeld als je opdrachtgever vraagt om in de contacten met de plaatselijke perceelseigenaar ‘rekening te houden met’ hun overtuigingen aangaande de ouderdom van de aarde? Doorgaans kan een perceelseigenaar betredingstoestemming weigeren. Die kun je dan wel weer afdwingen, maar dat levert juridische procedures op, vertraging en een verslechterde relatie tussen die opdrachtgever en de landeigenaar. Voor je het weet, ben je als archeoloog de goede werkrelatie tussen je opdrachtgever en de plaatselijke boer aan het versjteren. Dat kan hem uiteindelijk geld kosten.

Dus wil je daar best rekening mee houden. Maar wat doe je dan als de boer langskomt tijdens je onderzoek en vraagt of je al wat gevonden hebt en hoe oud het is? Omdat ik bekend sta als schriftuurlijk nogal onderlegd, willen collega’s me nog wel eens vragen hoe dat nu zit met die ‘bijbelse’ scheppingsdatum. Op die manier hopen ze inzicht te krijgen in welke archeologische perioden ze veilig kunnen bespreken en welke niet.

Er zijn heel veel berekeningen bekend van die ‘bijbelse’ ouderdom van de aarde. Ze varieren volgens deze opsomming op Wikipedia van 6984 tot 3616 voor Chr. Het voornaamste verschil zit hem in de gebruikte bijbeltekst. Wie uitgaat van de Septuagint komt doorgaans ergens rond de 5500 voor Chr. uit, maar bij de Masoretische tekst zit je gemiddeld anderhalf millennium later.

Met landeigenaren met ‘bijbelse’ visies op de geschiedenis van deze planeet is doorgaans meer loos dan alleen een pre-moderne visie op bijbelexegese. Grapjasserij raad ik mijn collega’s dan ook af: geen wedervragen als ‘wat wilt u horen?’ en ook geen bijdehandte opmerkingen over de Masoretische tekst of de Septuagint. Discussie leidt ook tot niets, behalve moeilijkheden dan en die wil je zelf niet en je opdrachtgever al helemaal niet.

Mijn advies aan collega’s luidt dan ook: doorgaans redt je het met vaagheid. Mocht de landeigenaar te specifiek worden met zijn vragen (dat is zeldzaam trouwens), dan is de meeste ‘veilige’ datum 3616 voor Chr. Dat valt in de Midden Nieuwe Steentijd, als er in Nederland al volop wordt gelandbouwd en veeteelt wordt bedreven.

Dat betekent een Nederland zonder Hamburgien, Magdalenien, Creswellien, Federmesser-groep en Ahrenburgcultuur uit de Oude Steentijd, zonder de jagers-verzamelaars uit de Midden-Steentijd en zonder de Bandkeramiek of Michelsbergcultuur uit de Vroege Late Steentijd. Uit die Late Steentijd tellen alleen Swifterbant en Hazendonk-3 mee, maar dan alleen de tweede helft. De Trechterbekercultuur – en dus de hunnebedden – komen gelukkig helemaal uit de periode na de schepping. Hetzelfde geldt voor de Klokbekercultuur, de Enkelgrafcultuur en de Vlaardingengroep en verder alle culturen uit de Bronstijd en daarna.

Als niet-vakgenoot zal al dat jargon u allemaal niet veel zeggen, maar het zal u denk ik wel duidelijk zijn dat Nederland al een zeer rijk verleden had voorafgaand aan de schepping.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Religie, Samenleving, Wetenschap en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op En God schiep…

  1. MNb zegt:

    “Er zijn heel veel berekeningen bekend …”
    En ze zijn stuk voor stuk wiskundige travestie.
    Maar ik veronderstel dat je je gelukkig moet wanen dat het percentage JACers niet zo hoog is als in de VSA.

  2. Carla zegt:

    Ik word met name heel vrolijk van de werkelijk geniale afsluitende zin!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s