Hel

HellHet Sociaal Cultureel Planbureau heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar de geloofsbeleving in Nederland en de – op zichzelf niet heel verrassende – resultaten hebben uitgebreid het nieuws gehaald. De kerkelijkheid is weer fors afgenomen, met name de jeugd is zwaar ontkerkelijkt en het vertrouwen in kerken is nog nooit zo laag geweest. Vergeleken met eerdere onderzoeken meer van hetzelfde: een trend die nog immer voortzet. Nauwelijks nieuws dus.

Toch werd er uitgebreid aandacht aan besteed omdat uit het onderzoek blijkt dat onder de nog wel kerkelijke jongeren de opvattingen steeds traditioneler worden. Vrijwel alle media gebruiken daarvoor de nogal overdreven term neofundamentalisme. In sommige berichten werd zelfs het woord ‘fanatiek’ gebruikt, terwijl dat toch iets heel anders is dan traditioneel, orthodox of fundamentalistisch.

In die berichtgeving valt vooral de nadruk op die gelegd wordt op de terugkeer van het geloof in de duivel en de hel. Trouw tussenkopt: comback (sic) hel en duivel, en in vrijwel elk nieuwbericht komt dat terug, direct na de nogal voor de hand liggende constatering dat jonge gelovigen ‘zonder twijfel in God geloven’ (het zou pas nieuws zijn als dat niet zo was). Kennelijk wordt het heel bijzonder gevonden wanneer mensen geloven dat er een hel bestaat.

Daar verbaas ik mij over. Ik kan mij goed voorstellen dat mensen niet geloven dat er een God bestaat, of een leven na de dood – laat staan een hemel – of een duivel. Allemaal dingen die je niet kunt zien, waar nog nooit zelfs maar een schijn van bewijs voor is geleverd en waarover zelfs het op een begrijpelijke manier van gedachten wisselen een bijna onmogelijke klus is.

Maar de hel is eerder een kwestie van observatie. Er is nauwelijks een leap of faith voor nodig. Je kunt hem gewoon waarnemen: in de geschiedenis, in de krant, op school of kantoor, soms zelfs thuis en als gelovigen eerlijk zijn, zullen ze toegeven dat zelfs geloofsgemeenschappen er niet immuun voor zijn.

Aan de constatering dat de hel bestaat, is niets traditioneels, orthodox, (neo)fundamentalistisch of fanatieks. Zelfs één van ’s werelds bekendste atheïsten kan worden betrapt op een wel zéér specifieke identificatie van de hel: l’enfer, c’est les autres. Hij is nooit aangesproken op inconsistentie.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Religie, Samenleving en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

4 reacties op Hel

  1. henktjong zegt:

    Klopt dit wel als conclusie? ‘Hel’ is nogal een diffuus begrip; het staat eigenlijk voor alles wat naar, pijnlijk, slecht of moeizaam is. Het idee komt natuurlijk uit de godsdienst en heus niet alleen de christelijke, maar al naar gelang de mate van schuldbesef die de betreffende religie je aanpraat onderga je het meer of minder intensief. En daarom staat het voor alles wat negatief is. Ook Sartre is RK opgevoed, met het begrip hel als achterdehandhoudertje. Wat hij doet is een geïnternaliseerde vorm van negativiteit in zijn existentialistische filosofie integreren. Ik zou er niet zoveel achter zoeken… En ik denk dat de mensen die er volgens jou commentaar op hadden moeten leveren dat ook niet deden.

    • mnb0 zegt:

      Nee, de conclusie klopt niet, omdat de redenering gebaseerd is op een tweeslachtige betekenis van het begrip hel – enerzijds als een oord waar men na de dood eeuwig gemarteld wordt en anderzijds als een metafoor voor Aardse ellende.

      Mark Nieuweboer

  2. Klaas zegt:

    Theorie: gelovigen met de meest orthodoxe standpunten zijn het meest resistent tegen kerkverlating; het hoeft dan ook niet te verbazen dat geloofsgemeenschappen orthodoxer worden naarmate ze kleiner zijn (het “Gideoneffect”)

  3. Pingback: Schokkend | Apoftegma

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s