Nobody expects

amargaVan de week kreeg ik petitie in mijn mailbox. Het ging om een zeventienjarig Oezbeeks meisje – Margarita Alexandrova – uit Kampen. Ze woont zeven jaar in Nederland en moet ingevolge het Nederlandse vreemdelingenbeleid terug naar Oezbekistan. Voor mij was de zaak daarmee al meteen duidelijk. Je laat niemand eerst zeven jaar opgroeien in Nederland om daarna in volle ernst te besluiten dat ze weer terug moet. Het is van tweeën één: óf je hebt geen verstand en besluit direct dat ze mag blijven, óf je hebt geen hart en besluit dat ze meteen terug moet, maar én geen verstand én geen hart, dat gaat mij wat ver. Dus ik had de petitie al getekend voordat ik me verder in de kwestie verdiept had.

Aan de email was wat achtergrondinformatie toegevoegd, iets over een Russisch-Orthodoxe familie die protestants-christelijk geworden was en daarom niet terug kon naar Oezbekistan. Voor mij was dat allemaal niet belangrijk, temeer omdat enig googelen al snel leerde dat je in Oezbekistan maar beter helemáál niks kunt zijn. Toch was mijn nieuwsgierigheid gewekt, want op de één of andere manier was die overgang van de ene naar de andere christelijke denominatie door de overheid getoetst. Dat leek me onbestaanbaar, dus voerde ik de zoektermen “asiel geloof overgang” in.

Er ging een wereld voor me open. De overheid blijkt dus wel degelijk veranderingen in denominatie te toetsen als het om asielzoekers gaat. In Nederland bedoel ik dan, niet in Oezbekistan. Enkele bloedstollende citaten uit uitspraken van de Raad van State:

Blijkens het verslag van het nader gehoor heeft de vreemdeling op de vraag wat het wezen is van de pinksterbeweging, geantwoord dat het voornamelijk om het geloof in Christus gaat; in haar antwoord verwijst zij niet naar de positie van de Heilige Geest. Het geloof in Christus is echter eveneens kenmerkend voor andere stromingen binnen het christelijk geloof en niet specifiek voor de pinksterbeweging.

De vreemdeling heeft zich naar eigen zeggen reeds in Iran bekeerd tot het christendom en is daar gedoopt. Zoals de staatssecretaris terecht tot uitgangspunt neemt, ligt aan een bekering tot een andere geloofsovertuiging steeds een welbewuste en weloverwogen keuze ten grondslag.

De aan de vreemdeling gestelde vragen over de naam van de kerk waar, en van de priester die hem heeft gedoopt,

De rechtbank is eveneens eraan voorbij gegaan dat de vreemdeling ruim achtenveertig jaar lang het orthodox-christelijke geloof heeft beleden zodat zij wordt geacht van de inhoud van dit geloof te hebben kunnen kennisnemen ondanks dat in een voor haar onbegrijpelijke taal werd gepredikt.

Ik kan toe met een hele korte karakterisering van deze misstand: Nederland wordt bewoond door geseculariseerde calvinisten – met de nadruk op dat laatste – die geen idéé hebben hoeveel redenen mensen kunnen hebben om van denominatie te veranderen (het consequent spreken van ‘bekering’ door de overheid en de rechtbank is al illustratief), geen notie van de rol die geloof kan hebben in andere delen van de wereld dan Noordwest Europa en ten slotte – hier komt het stukje secularisatie – geen flauw benul van geloof. En dat zootje ongeregeld slaat dan aan het toetsen…

Toen in 1492 de katholieke majesteiten Ferdinand en Isabella besloten dat het voor Spanje beter was dat alle joden katholiek werden, werden deze de keuze geboden: dopen of vertrekken. Wie de reis naar Noord-Afrika, het Ottomaanse rijk of de Lage Landen niet betalen kon, werd dus katholiek. Dat was zo’n succes dat in 1502 ook moslims dezelfde ruime keuze geboden werd. Een eeuw later, op 9 april 1609 (hier te lande beter bekend als het begin van het twaalfjarig bestand) werden voor de zekerheid toch ook maar alle bekeerde moslims het land uitgezet.

Het zal duidelijk zijn dat niet iedereen even enthousiast de schoot van de heilige moederkerk opzocht en het bevoegde gezag wist dat natuurlijk ook. Aangezien het rijksbeleid gericht was op één geloofsovertuiging, was er dus nogal wat nazorg te verrichten in de vorm van het opsporen van lieden wier bekering ongeloofwaardig was. Daarvoor was al – de katholieke majesteiten beschikten over een vooruitziende blik – in 1478 een onderzoekscommissie ingesteld die de opdracht kreeg om landsdekkend mensen op te sporen wier geloofsopvattingen en -beleving niet afdoende geloofwaardig waren. Dat gebeurde uiteraard door middel van onderzoek, inquisitio in het Latijn.

In de twintigste eeuw maakte Monthy Python’s Flying Circus een grap over het zo ontstane instituut en daaraan is de titel van dit stukje ontleend. En met die grap hadden ze gelijk, voor je er erg in hebt, heb je ze opnieuw uitgevonden.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Politiek, Religie, Samenleving en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

6 reacties op Nobody expects

  1. mnb0 zegt:

    Wat een land.
    Kijk, ik ben een 7 op de schaal van Dawkins en nooit gedoopt. Dus ik snap ook niets van bekeringen en herbekeringen en zelfs niet van afvalligheid. Maar veronderstellen dat iemand lid wordt van een andere kerk/moskee/tempel/wat dan ook en dat trouw in praktijk brengt alleen maar om een verblijfsvergunning in Nld. te krijgen is aardig wat gradaties erger dan spijkers op laag water.
    Uiteraard heb ik getekend.

  2. Pingback: Nobody expects | Mainzer Beobachter

  3. dpj zegt:

    De overheid toetst het geloof niet om mensen met het (stiekem) ‘verkeerde’ geloof op te sporen (zoals de inquisitie). De overheid toetst bij alle asielaanvragen of er een serieuze reden is voor de asielzoeker om te mogen blijven. Er zijn uiteraard ook mensen die liegen (over hun geloof) om te mogen blijven. Oftewel, een heel ander uitgangspunt voor toetsen van iemands geloof.

    Het toetsen is uiteraard niet makkelijk (zoals ook het checken van andere claims), maar wel nodig. Als we iedereen blindelings binnenlaten die zegt dat die afvallig is, staat er vanaf morgen een rij met ‘afvalligen’. Daarnaast is het niet fair tegenover asielzoekers (met andere redenen voor asielaanvraag) wiens claims de overheid wel checkt.

    • Dat de motivatie van de overheid verschilt met die van de inquisitie, lijkt me duidelijk, maar is nauwelijks relevant. Wanneer je de teksten leest van de gerechtelijke uitspraken in dit soort zaken, vallen vooral de overeenkomsten met de inquisitie op. Dan gaat het met name om het feit dat de rechter meent te weten wat een ‘geloof’ inhoudt en hoe een ‘bekering’ in zijn werk hoort te gaan. Wie niet aan die eisen voldoet heeft wellicht niet het ‘verkeerde geloof’, maar wel het ‘verkeerde bekeringsverhaal’. Ik zie niet bijster veel verschil tussen die twee.

      Overigens is het een wijd verbreid misverstand dat de motivatie van de inquisitie bestond uit het opsporen van mensen met een ‘verkeerd’ geloof. Inquisiteurs werden gedreven door hun bezorgdheid over het zielenheil van hun slachtoffers en daarnaast (vooral in Spanje) door de wens om de eenheid, rust en openbare orde in de samenleving te behouden. Op dat laatste punt verschillen ze niet heel erg veel van onze rechters nu.

      • dpj zegt:

        De motivatie vind ik wel degelijk relevant, ze proberen namelijk compleet andere dingen te toetsen. De rechter geeft geen oordeel over de juiste manier van bekeren of geloven, maar toetst of iemand daadwerkelijk bij een bepaalde groep hoort en dus bescherming verdient/nodig heeft. We proberen toch alle verhalen op waarheid te toetsen, waarom dan niet een claim over geloof? En wat is het alternatief? Alle claims van bekeerlingen en afvalligen gewoon klakkeloos aannemen terwijl andere claims tot in het detail getoetst worden?

        Waarop is jouw aanname gebaseerd dat inquisiteurs gedreven werden om zielen te redden? Het verschil tussen het officieel verhaal en de ware motivatie lijkt mij lastig vast te stellen en kan overigens per persoon verschillen.

        Overigens lijkt mij het behouden van eenheid, rust en de openbare orde wel degelijk een andere motivatie dan die van onze rechters in dit soort zaken. Wij hebben afgesproken dat we mensen in bepaalde situaties opnemen en beschermen, niet alle mensen. De rechter toetst of de asielaanvrager bij de groep hoort die recht heeft op onze bescherming, niet of hij/zij de eenheid, rust of openbare orde zal verstoren. De manier van geloven (afgezien van extreme gevallen) is tenslotte in ons land niet relevant voor de openbare orde.

        • Ik raad je echt aan eerst eens een aantal van die gerechtelijke uitspraken na te lezen. De Nederlandse rechter toetst wel degelijk – zonder dat hij dat zelf in de gaten heeft trouwens en volkomen te goeder trouw – op inhoudelijke geloofsgronden, in plaats van op lidmaatschap van een groep.
          Dat laatste is trouwens ook een onmogelijke opgave, want het gaat niet om blauwogigheid of lichaamslengte, maar om geloof: een willekeurige blik onder bijvoorbeeld autochtone katholieken leert al snel dat daarop willen toetsen in het beste geval alleen maar tot hilariteit kan leiden, en in het slechtste alleen maar tot ellende.
          De aanname dat in dit geval een claim getoetst kan worden is dus onterecht. En ik denk ook niet relevant: wie bijvoorbeeld in het juiste moslimland roept afvallig te zijn geworden, redt zichzelf niet meer met de opmerking dat hij spijt heeft of slechts een grapje maakte. Het blote feit dat die mededeling is gedaan – ongeacht of hij gemeend is of niet – is al voldoende om vervolging op te roepen.
          Dat we hebben afgesproken “dat we mensen in bepaalde situaties opnemen en beschermen, niet alle mensen” is wel degelijk een kwestie van openbare orde enz. Op deze manier beperken we de feitelijke omvang van de immigratie, die als ongewenst en bedreigend wordt ervaren.
          Wat als toevallig álle mensen in die bepaalde situatie zitten?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s