Islam is liefde

Jan Dijkgraaf, Column, columnist, Metro, 20-09-2014Sinds ik Thucydides’ werk over de Peloponesische oorlog heb gelezen, is voor mij niets zo oud als de krant van vandaag. Toch kan ik ’s ochtends in de trein op weg naar mijn werk enorm genieten van de Metro, maar dan vooral van de columns. Metro’s vaste columns van Luuk Koelman en James Worthy sla ik nooit over, maar mijn absolute favoriet is toch wel de superkorte column van Jan Dijkgraaf bovenaan page two. Zoals Dijkgraafs teksten – in slechts 99 woorden – het gesundes Volksempfinden weten te parodiëren, en dat ie-de-re dag opnieuw! De PC Hooftprijs is voor minder toegekend.

Vandaag weer zo’n toppertje. Dijkgraafs column – getiteld Pijnlijk in 2015 – is gevuld met een eindejaarslijstje van dingen waar het gesundes Volk zich minder plezierig aan empfunden heeft in 2015. Daar staan dingen bij van wereldschokkend groot belang zoals een liedje van Trijntje Oosterhuis en de prestaties van Oranje, maar ook futiliteiten als de moord op Mitch Enriquez en de vileine wijze waarop burgemeester Onno Hoes in zijn liefdesleven te grazen werd genomen. De uitsmijter van de column is de uitspraak “Islam is liefde”.

Dat is niet minder dan meesterlijk. Dijkgraaf leest de krant namelijk wél en zijn column is dan ook zeer subtiel afgestemd op het nieuws van vandaag. Want op pagina 3 onderaan staat dit bericht. Toen strijders van de islamitische terreurbeweging al-Shabaab in Kenia een bus binnenvielen en de moslims sommeerden apart te gaan staan van de christenen, weigerden de moslims dat, ook toen de strijders dreigden dan maar iedereen te doden. Dat redde de christenen het leven.

Is dat liefde? Wie het door de islam zo ernstig bedreigde joods-christelijke erfgoed een warm hart toedraagt, kent natuurlijk de uitspraak van die grappenmaker uit Nazareth:

Grotere liefde dan deze heeft niemand: dat iemand zijn lijf-en-ziel inzet voor zijn vrienden (Joh 15:13)

Is het islam? De heldendaad van deze moslims sluit in ieder geval perfect aan bij het koranwoord (S 5:32) dat – expliciet – de Misjna (Sanhedrin 4:5) en/of de Talmoed (Sanhedrin 37a) citeert:

Derhalve hebben wij aan de Israelieten voorgeschreven dat wie iemand doodt anders dan voor doodslag of wegens verderf zaaien op aarde is alsof hij de mensheid gezamenlijk heeft gedood en dat wie iemand laat leven is alsof hij de mensen gezamenlijk heeft laten leven…

Daarom vind ik Dijkgraafs column briljante parodie. Hulde!

 

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Religie, Samenleving en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

9 reacties op Islam is liefde

  1. Oom Paspasu zegt:

    Wat zullen we nu beleven? Citeert u uit de Naardense Bijbel? Wilt u dat wel eens laten!

    De Naardense Bijbel is gemaakt met onvoldoende kennis van de brontalen en van taal en vertaling in het algemeen. Een schokkend voorbeeld is Numeri 11:15, waar de paronomastische infinitiefconstructie (die syntactisch, historisch-comparatief en semantisch zeker lastig is, maar wel heel gemakkelijk te herkennen is) niet alleen niet herkend is, maar waarbij niet eens de infinitief als zodanig herkend is. Een grappigere misvertaling vinden we in Daniël 2:4-5, waar de overgang van Hebreeuws naar Aramees zijn weerslag heeft op de Nederlandse werkwoordstijden.

    Een zalige Kerst toegewenst.

    • Zo, goedemorgen! Dat was me even verslikken in mijn maandagochtendkoffie, zomaar niets minder dan een paronomastiche infinitiefconstructie op je bordje. En meteen ook een googlewhack ook!

      Die googlewhack leverde deze link op, waarin u – of althans iemand die zich ook ‘oom paspasu’ noemt – haarfijn uitlegt waar het om gaat (voor de doorklikkers: onderaan de pagina).

      Voor de leken: het gaat om wat ik ooit geleerd heb als een sjamoor sjamarti-constructie. Hij heet anders, maar zo noemen wij hem in de leesgroep. Het is een combinatie van een infinitief (‘het hele werkwoord’) met een gewone werkwoordsvervoeging van hetzelfde werkwoord, die neerkomt op enige vorm van nadruk. In het geval van sjamoor sjamarti: letterlijk ‘bewaken ik heb bewaakt’ zou de vertaling kunnen zijn: ‘ik heb ontzettend mijn best gedaan om te bewaken’. Letterlijke vertalers willen nog wel eens ‘bewakende heb ik bewaakt’, of ‘bewaakt, ja bewaakt heb ik’ gebruiken. In ieder geval is het een type constructie dat naar het Nederland niet vertaald kan worden zonder óf onzinnig Nederlands te produceren óf een vertaling die niet letterlijk is. Numeri 11:15 is een leuk voorbeeld van hoe niemand het goed doet.

      Dood mij toch slechts (Statenvertaling)
      Dood mij dan toch (Onderwijzer)
      Dood mij dan liever (NBG’51, Leidsche, Canisius)
      Dood mij dan maar (Willibrord)
      Dood me (Groot Nieuws)
      Dood me dan liever meteen (NBV)
      Vermoord me dan toch, moordenaar (Naardense beide versies)
      Dood mij dan toch meteen (Herziene Staten)
      Meitsje my dan leaver dea (Frysk)
      Kan U my gerus maar om die lewe bring (Nuwe Vertaling)
      So töte mich lieber (Luther)
      Erwürge, erwürge mich doch (Buber)
      Dann bring mich lieber gleich um (Einheitsübersetzung)
      Dann bringe mich doch um (Elberfelder)
      Kill me, I pray thee, out of hand (KJV)
      Put me to death at once (NRSV)
      Put me to death right now (NIV)
      Ut interficias me (Vulgaat)

      In het Hebreeuws staat er hargeni-na harog. Het eerste is een gewoon werkwoord: dood me, met de toevoeging -na als beleefdheidsuitdrukking, in de meeste vertalingen met ‘toch’ uitgedrukt. Harog is de infinitief.

      Zoals u ziet: alleen Buber en Oussoren (die van de Naardense) proberen iets weer te geven van die werkwoordsherhaling. De rest laat het weg of voegt woorden toe als ‘meteen’.

      • Oom Paspasu zegt:

        Ik heb deze constructie met die term geleerd (het is, in het Duits, ook hoe Von Soden de Akkadische variant noemt) en ik was me niet bewust dat op internet dit een hapax legomenon is. Joüon-Muraoka noemt het “prepositive infinitive absolute”. Elders op internet heb ik haar “tautological infinitive absolute” zien noemen. Ik ben inderdaad de auteur van het andere stuk.

        Hoe je deze constructie het beste in een vertaling weergeeft, is een twistpunt, maar letterlijk vertalen is sowieso onzinnig, net zoals we “Moi, je ne parle pas Français” niet vertalen met “Mij, ik en spreek niet Frans”. “Maar de slang is naakt geweest dan alle wildleven van het veld” is geen Nederlands en geeft de betekenis van Gen. 3:1 niet weer.

        U zegt dat Numeri 11:15 een voorbeeld is van hoe iemand het goed doet (ik neem aan dat u Oussoren bedoelt). Ook al zou “moordenaar” een bewuste weergave zijn van de constructie, wat ik betwijfel, dan nog vind ik dit niet geschikt. Letterlijk is het ook niet. “Dóód me” (in tegenstelling tot “Dood míj” en “Laat me leven!”) is de betekenis die ik hiervoor heb geleerd. Dit zegt niets over de intensiteit van de handeling of de staat van dienst van de agens.

        • Oom Paspasu zegt:

          Oh! Niemand! Foutje!

        • Ik weet niet of letterlijk vertalen geen optie is, dat ligt aan het doel van je vertaling en als die inhoudt dat je aan het Nederlands moet kunnen terugredeneren wat er in het Hebreeuws moet staan, je op Nederbreeuws uitkomt. Een andere mogelijkheid is dat je het ritme van de tekst niet wilt onderbreken, en dus beide leden van de constructie wilt terugzien in een – dus eveneens tweeledige – vertaling. Volgens mij is dat wat Buber en Oussoren redelijk consequent doen met deze constructie.
          De optie met nadrukaccenten vind ik ook mooi trouwens.
          Terwijl ik dit schrijf, bedenk ik dat Oussoren hier wellicht in plaats van harog, horeeg gelezen kan hebben, maar dat is speculatie.

        • Oom Paspasu zegt:

          Die speculatie was ook mijn conclusie, ervan uitgaande dat uw eerst genoemde doel van de vertalen het zijne was. Het nut van een dergelijke vertaling zie ik overigens niet in. Voor het tweede doel is zeker wat te zeggen, maar het mag niet het hoofddoel van een vertaling (een weergave van de betekenis) in de weg zitten.

          Op de hierboven genoemde link heb ik zojuist iets toegevoegd over werkwoordstijden in de Naardense Bijbel.

  2. Quillem zegt:

    Dat het parodie zou zijn, daar moest Jan Dijkgraaf hartelijk om lachen.

  3. Pingback: Update | Apoftegma

  4. Pingback: Democratie | Apoftegma

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s