Vasten

JudaskusDe Kopten hebben het begrepen: vasten. Vandaag is het Witte Donderdag. Voor de oningewijden: dat is de donderdag voor Pasen en de dag waarop in de kerkelijke kalender het Laatste Avondmaal plaatsvindt.

Het is ook de dag waarop, ná dat Laatste Avondmaal, het lijdensverhaal, de Passie, begint met de arrestatie van Jezus in de Hof van Olijven. In het verhaal van die arrestatie zit een detail dat in vrijwel alle talen uit – voorheen – christelijke gebieden een woord heeft achtergelaten: de Judaskus.

Voor wie enige opfrissing nodig heeft: de plaatselijke autoriteiten hebben het niet zo op de volksprediker en willen hem arresteren. De knokploeg die erop uit gestuurd wordt, weet kennelijk wel waar ze hem kunnen vinden maar niet zo goed hoe de man eruit ziet. Gelukkig is daar een oplossing voor. Eén van zijn leerlingen – Judas dus – heeft beloofd mee te gaan en zijn meester aan te wijzen door hem bij bij wijze van begroeting te kussen. Met Jezus loopt het vervolgens slecht af, zó slecht dat Judas zich verhangt en zijn kus de geschiedenis in gegaan is als het toppunt van verraad.

De Egyptische Kopten zijn één van de oudste christelijke gemeenschappen. Het zijn monofysieten die zich in de loop van alle kerkelijke ruzies tijdens de oudheid over de natuur van Christus hebben afgescheiden van de rest en zich nationaal hebben georganiseerd. Dat is één van de redenen dat ze de lange periode van islamitisch bestuur hebben overleefd: zo’n 10% van de Egyptische bevolking is nog steeds koptisch. In de rest van Noord Afrika waren de aan Rome verbonden christenen al snel volledig verdwenen.

Er wonen nog steeds meer Kopten in Egypte dan erbuiten, maar die balans is de laatste decennia aan het omslaan. Ze komen één voor één onze kant op en de reden hoef ik u niet voor te kauwen, helaas. Politici horen dan te spreken van ‘gelukzoekers’, maar de Kopten pakken het aan op een manier die niet resulteert in iets wat gepresenteerd kan worden als een ‘koptencrisis’. Hun diaspora groeit dus langzaam, maar gestaag en ongestoord.

In het dorp waar ik woon, is een stukje van die diaspora te vinden: een Koptisch Orthodoxe kerk, waar ik ooit tijdens een open dag werd rondgeleid door twee koptische tieners. Zij vertelden mij dat Kopten verondersteld worden elkaar op Witte Donderdag niet te begroeten, omdat Jezus op die dag verraden werd door middel van een groet.

Dat is hels moeilijk – pun intended – want Witte Donderdag geldt overal als één van de kerkelijke hoogtijdagen, een dag waarop meer gelovigen naar de kerk gaan en je dus mensen terugziet die je al een tijdje niet gezien hebt. In een diaspora-gemeenschap speelt dat effect nog veel sterker. Voor je het weet, heb je enthousiast ‘hallo’ geroepen of sta je blij te zwaaien naar oude bekenden of mensen die je al maanden hebt gemist. Maar vandaag hoort een Kopt dat dus niet te doen.

Als u het mij vraagt, hebben Kopten het vasten begrepen.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geschiedenis, Religie en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

5 reacties op Vasten

  1. Rob van Gent zegt:

    Ik meen mij te herinneren dat de Kopten hun feestdagen nog volgens de Juliaanse kalender vieren. Dan is hun Witte Donderdag pas over vijf weken.

    • Verdraaid, dat zou zomaar eens kunnen. Maar is het dan niet 15 dagen later ipv vijf weken?

      • Rob van Gent zegt:

        Nee, het verschil is altijd een veelvoud van 7 dagen (hun zondagen zijn ook onze zondagen). Het verschil kan 0, 1, 4 of 5 weken bedragen. Volgend jaar (2017) vallen de data wel samen: Koptisch paasfeest is dan 3 april in hun kalender, 16 april in onze kalender en dat is ook de dag waarop ons paasfeest valt.

  2. henktjong zegt:

    Wat gebeurt er, volgens de Kopten, als je elkaar (per ongeluk) toch groet?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s