Yuri

yuri-van-gelderDe reacties die in de media te horen en te lezen waren, bestonden hoofdzakelijk uit ongeloof. Niet alleen de usual suspects, ook veel collega sporters begrepen totaal niet hoe het kon dat Yuri van Gelder zich – na zijn plaatsing voor de finales in de Olympische spelen in Rio de Janeiro – zó kon laten gaan. Je bent als topsporter toch maar met één ding bezig: die finales. Ze konden zich niet voorstellen wat hem er toe gedreven had.

In tegenstelling tot een wijdverbreid misverstand, gaat die laatste opmerking niet over Yuri, maar over het eigen voorstellingsvermogen, de omvang daarvan, de te kleine omvang. Iedereen heeft namelijk zijn breekpunt. Iedereen. Het probleem is alleen dat de ligging van dat breekpunt bij mensen onderling nogal verschilt.

Daar zijn minstens drie variabelen bij betrokken: hoe hard de dingen bij je binnenkomen, hoe snel je de dingen weer van je af kunt laten glijden en hoe gestrest je al bent. Er zijn mensen die keihard schrikken van een onverwachte knal, er zijn er ook die het nauwelijks onderscheiden van al het achtergrondgeluid dat er al is. Er zijn mensen die hun beoordelingsgesprek nog wekenlang kunnen laten nagalmen in hun hoofd. Er zijn er ook die het een uur later alweer vergeten zijn. Wie niet snel schrikt en de dingen snel van zich af laat glijden, noemen we relaxed.

Maar ook zo’n ontspannen type kun je stressen. Kwestie van rottigheid uithalen in een sneller tempo dan je slachtoffer het van zich af kan laten glijden. En wie eenmaal gestrest is, schrikt sneller en krijgt meer moeite met dingen van zich af te laten glijden. Dan schuif je – door omstandigheden – op richting de populatie van geboren stresskippen.

Hoe heftig je reageert en hoe makkelijk of snel je dingen weer van je af kunt laten glijden, is deels aangeboren en deels aangeleerd. Eenmaal aangeleerd leer je één en ander niet meer zo snel af en zo kom je ergens op een plekje onder de Gauss-kromme terecht. Links van het midden zitten de mensen die het op dit punt wat lastiger hebben, met helemaal in het linker uiteinde de echte stresskippen. Rechts zitten de meer relaxten onder ons, met in de rechteruithoek degenen die nauwelijks in beweging te krijgen zijn.

Misschien is hij wel mega-relaxed, wie zal het zeggen, maar Yuri zit ten opzichte van zijn collega topsporters kennelijk iets verder naar links. Vandaar dat ze zo’n moeite hebben zich in hem in te leven want wie redelijk relaxed is, kan zich wel wat voorstellen bij tijdelijke – door omstandigheden veroorzaakte stress – maar niet bij een permanent hoger en sneller stressniveau. Yuri weet dat hij zichzelf naar rechts kan roken en drinken. Het is misschien niet gezond, het hoort misschien niet bij topsport, maar het werkt wél. Probeert u maar eens bij griep en knallende koppijn van de paracetamol af te blijven.

Yuri haalde voor het eerst van zijn leven de finale op de Olympische spelen. Als dat geen druk, stress en een lijf bomvol adrenaline oplevert, dan weet ik het niet meer. Er waren vast alternatieven voorhanden die óók goed hadden gewerkt, maat eerlijk gezegd: ik kan me voorstellen dat iemand die terecht is gekomen in een voor hem nog onbekende situatie grijpt naar een hem vertrouwd middel.

Dat zal allemaal wel zo wezen, maar zo’n unieke kans, zó verspelen? We kunnen het ons nog steeds niet voorstellen. Dat klopt: wij kunnen het ons niet voorstellen. Maar dat zegt niks over Yuri.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Samenleving en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Yuri

  1. mnb0 zegt:

    Toevallig kan ik het me wel voorstellen. Nieuwsgierig als ik ben heb ik me een keer heel serieus voorbereid op een vijfdaags schaaktoernooi, in totaal negen ronden.

    http://schaakfabriek.be/2013/05/24/schaken-en-feesten-in-gent/

    Dat hield ik drie dagen (zes partijen) vol. Toen heb ik de nacht doorgehaald en speelde de volgende dag als een krant. En dan is negen partijen niets. Schaakmatches om het wereldkampioenschap duren tegenwoordig 12 partijen en dat is te weinig. Honderd jaar geleden organiseerden ze toernooien van tegen de 30 rondes.
    Een paar jaar later, toen ik weer een kans kreeg, kon ik de ervaring gebruiken om op een constructievere manier aan mijn ontspanning te komen. Zelfs een lekke band op weg naar de toernooizaal kon me niet deren. Ik won het toernooi.
    Sindsdien ben ik weer de andere kant op gegaan. Bordschaak heeft me geleidelijk maar vrij snel in een volslagen stresskip veranderd.

    De beslissing om Van Gelder uit te sluiten is wellicht terecht, dat weet ik niet zo goed. Ik weet wel dat de begeleiding zich dient af te vragen waarom hij niet op een constructieve manier van zijn stress af kon komen.

    • frank bikker zegt:

      Hallo zeg, het is een volwassen vent van in de 30, die topsport bedrijft. Daarbij horen nu eenmaal zekere gedragsregels en omgaan met zware stress. Dat is nu net het verschil tussen de top en ons, gewone stervelingen..

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s