Afstand

Ik moet eerlijk bekennen: ik heb geen flauw idee wie Annemarie van Gaal is, maar ze schijnt bekend ende beroemd te zijn, heeft prijzen gewonnen, komt af en toe op de televisie en dat heeft tot gevolg dat haar mening enig gewicht in de schaal legt. Dit is wat ze onlangs schreef:

Stel dat iedere gemeente die met dit experiment meedoet, een sportschool zou openen met de nieuwste apparaten en de beste sportbegeleiding. In deze sportschool kunnen dan alle langdurig bijstandsgerechtigden uit de gemeente gratis sporten. En nu komt het: op die apparaten wordt per persoon bijgehouden hoeveel kilowattuur je verbruikt door te fietsen. roeien of trappen. De hoeveelheid kilowattuur die de bijstandsgerechtigde bij elkaar sport, wordt door de gemeente symbolisch vertienvoudigd en daarmee kan de bijstandsgerechtigde de kosten van zijn of haar eigen energierekening bij elkaar sporten. Als de bijstandsgerechtigden voldoende kilowattuur bij elkaar hebben gesport, kunnen ze hun energierekening inleveren die meteen aan de balie overgemaakt wordt aan het energiebedrijf. De bijvangst is dat de bijstandsgerechtigden aan hun eigen conditie gaan werken en fit worden. Natuurlijk met de aanmoediging dat ze hun energierekening kunnen verdienen, maar hopelijk zullen ze gaandeweg ook hun eigen lichaam zien veranderen en voelen dat ze sterker in het leven staan. Dit idee heeft als bijkomend voordeel dat er minder overgewicht zal zijn onder langdurig bijstandsgerechtigden en dat zij gaandeweg gezonder en bewuster zullen gaan leven. Dat zorgt niet alleen voor een beter zelfbeeld, maar scheelt ook zorgkosten. Dus wellicht willen de zorgverzekeraars ook wel bijdragen aan dit experiment. Een goede, succesvolle toekomst met een betaalde baan ligt dan binnen handbereik. Zoals het hoort. Een win-win-win situatie lijkt me.

Ja, ik verzin dit ook niet. Ik heb zindelijk leren nadenken en van juf Fris mijn eerste rekenkunde gehad. Voor de duidelijkheid: dit schijnt niet bedoeld te zijn als humor, noch als een cynische parodie op het huidige tijdsgewricht. Dit wordt gepubliceerd als een serieus out of the box-idee in een landelijke krant, of wat daarvoor doorgaat dan.

Hoe komt het dat iemand een column schrijft waarin een idee wordt geopperd waarvan je binnen een uur kunt uitrekenen dat het nooit kan werken? Dat de redactie dit leest en niet ingrijpt? Dat mensen zich niet realiseren dat een bijstandsuitkering je dwingt ook op eten te bezuinigen, dat je daarvan automatisch ongezond gaat eten en dus een dikkere kans hebt op overgewicht? Dat een hoger aandeel steuntrekkers antidepressiva slikt, en dat je daar dik van wordt? Dat je dik kunt worden van stress (de stress van alsmaar geen baan vinden, de stress van een Dienst Werk en Inkomen die controleert en controleert en je om het minste of geringste beboet, de stress van het continu be- en aangesproken worden alsof je een soort van profiteur bent)? Dat een bewuster en gezonder leven meer geld kost? Dat er bovengemiddeld meer chronisch zieken, gehandicapten en andere niet tot sport in staat zijnde medemensen in de bijstand zitten? Dat een goed stel sportschoenen al snel een tien procent van je leefgeld kost in de bijstand? Dat er ook steuntrekkers zijn die wél fit en gezond zijn, en niet dik? Die (nog) wél een gezond zelfbeeld hebben en (nog) wél sterk in het leven staan?

Ik denk dat ik weet waar dat van komt. Mevrouw van Gaal is ondernemer, een behoorlijk succesvolle naar het schijnt. Nu kun je tegenwoordig nauwelijks nog ondernemer zijn zonder je een slag in de rondte te werken, dus ik ga ervan uit dat zij weet wat hard werken is. Het lijkt me ook volkomen logisch dat mevrouw van Gaal de resultaten van haar harde werken vooral ziet als veroorzaakt dóór haar noeste arbeid. Maar dat is een denkfout: een noodzakelijke voorwaarde is niet hetzelfde als een oorzaak.

Zwemmen is een noodzakelijke voorwaarde om na een schipbreuk niet te verdrinken. Iedereen die uiteindelijk gered wordt, kan je dat vertellen. Maar voor elke geredde drenkeling zijn er tien die net zo hard gezwommen hebben en tóch verzopen zijn. Pure pech. Die spreek je nooit en de andere kant van het verhaal hoor je dus ook nooit. Dat heet survivor bias in de wetenschap. Mensen die zich net zo hard en creatief en innoverend uit de naad hebben gewerkt als mevrouw van Gaal zijn ook out of the box te vinden, namelijk in de daklozenopvang. Geloof me, ik ben er meermaals op bezoek geweest.

Ondertussen doet de denkfout van mevrouw van Gaal echter haar zegenrijke werk en gaan niet alleen winners, maar zelfs losers geloven dat als je je best maar doet, het leven uiteindelijk slaagt, wel moet slagen. Wie zoiets gelooft, kiest zelf voor de hel, voor een volstrekt heidens bijgeloof, waarin – zoals we al eeuwen weten – alleen winners zich thuis voelen.

Mevrouw van Gaal is, zo stel ik mij voor, begiftigd met een gezonde geest in een gezond lichaam, een behoorlijke intelligentie, een prettig gebrek aan verlegenheid, een leuk koppie en wellicht ook wel met die paar Neanderthal-genen die ervoor zorgen dat zij veel gemakkelijker dan een ander lichamelijke pijn en andere ongemakken kan negeren. Ze hoort met andere woorden tot de groep mensen waar de arbeidsmarkt niet zo snel afstand van zal nemen. Dat is haar van harte gegund en ze mag er dankbaar voor wezen. Jegens wie is sinds we niet meer aan Onze Lieve Heer doen een beetje onduidelijk geworden, maar dat doet niets af aan het feit dat dankbaarheid hier op zijn plaats is.

En natuurlijk het besef dat als je wilt weten wat succes is, je dat niet bij succesvolle mensen moet navragen, maar bij hen die op enigerlei wijze gestrand zijn in het leven. Net zo goed als zieken veel beter weten wat gezondheid is dan gezonde mensen, arme mensen meer verstand hebben van rijkdom dan rijken en slaven meer verstand van vrijheid.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Samenleving en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

5 reacties op Afstand

  1. mnb0 zegt:

    Zonder u ook maar op het kleinste detail tegen te spreken wil ik opmerken dat Van Gaal, al is het maar per ongeluk, één ding goed heeft. Willen we de kwaliteit van het leven van bijstandsuittrekkers verbeteren dan moeten ze perspectief krijgen – het gevoel dat het hun in de toekomst wel eens beter zou kunnen vergaan dan nu.

  2. Klaas zegt:

    Heel leerzaam, ik had me die ‘survivor bias’ nog niet gerealiseerd!

  3. Henk Ras zegt:

    Volgens mij moet je niet op de praktische haalbaarheid van het idee van Van Gaal de nadruk leggen, maar op de achterliggende bedoeling en die is m.i. goed. Het gaat er inderdaad om mensen in de bijstand een vorm van perspectief op een betere toekomst te bieden. Voor een deel van hen zou die sportieve inspanning helemaal zo gek niet zijn. En voor anderen vrijwillig werk op een van de vele terreinen die Nederland daarvoor te bieden heeft. Tenslotte blijft er een groepje ‘hopeloze gevallen’ over. Helaas. Maar de Van Galen moet we niet wegpoetsen. Soms komt er iets zinvols uit voort.

  4. henktjong zegt:

    En wat als, als bijstandstrekker, een bloedhekel hebt aan sport en dat opgefokte sfeertje in de sport’scholen’ (plaatsen van ongezonde nep-rivaliteit, lijkt me)?

  5. Oom Paspasu zegt:

    Hoewel ik ongetwijfeld dezelfde fout maak als mevrouw Van Gaal, verschilt mijn beeld van de bijstand toch aanmerkelijk van zowel de hare als de uwe. Ik eet voor 60 euro in de maand toch echt wel gezond en grotendeels biologisch bovendien. Voor restaurants, vette happen en snoeperij is er natuurlijk geen geld bij. Koken en bakken doe ik altijd zelf en als bijstandstrekker heb ik daar ook wel de tijd voor.
    Als bijstandstrekker hoef ik niet op de hometrainer, want ik verplaats me altijd op de fiets. Daarnaast doe ik leuk vrijwilligerswerk met de handen, nuttiger trouwens dan het meeste betaalde werk, en ander vrijwilligerswerk voor de intellectuele uitdaging.
    Natuurlijk is dit sterk afhankelijk van de gemeente en hoe zij uw kansen op de arbeidsmarkt inschat. Voor mij is de bijstand toch wel een van de mooiste dingen die mij overkomen is. Blij dat ik uit de WW ben.

    Oh, en die energierekening voor een koelkast, een laptop en twee lampen valt ook nog wel te betalen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s