Het zingen, het water, de peen

Mijn zoon Tom gelooft. Om precies te zijn: hij gelooft nog in Sinterklaas. Laat ik vooropstellen dat er niets mis is met mijn zoon. Hij is niet wereldvreemd, hij heeft vrienden, volgt een opleiding, woont sinds een jaar op kamers. Het enige eigenaardige aan hem is zijn onwrikbare geloof in Sinterklaas. Jaren achtereen verwachtten wij — zijn vader, Toms broers en ik — dat het nu definitief het laatste jaar zou zijn dat Tom in Sinterklaas geloofde. Wij hebben de hoop inmiddels opgegeven.

Dit is de eerste alinea van een kort verhaal van de Nederlandse schrijfster Vonne van der Meer met dezelfde titel als deze blogpost. Ik zou het verhaal (het eerste uit de bundel December uit 2009) hier het liefst integraal herbloggen want het is de moeite van het lezen waard, maar dat zou een ernstige schending zijn van de auteursrechten.

Het verhaal gaat over Tom, inmiddels negentien en student geschiedenis, die nog steeds elke zaterdagavond zijn schoen zet met een peen erin en een kommetje water erbij en dan Sinterklaasje bonne bonne bonne zingt, uit overtuiging. Hij doet dit tot wanhoop van zijn moeder, de verteller van het verhaal, die er niets van begrijpt, zich zelfs schuldig voelt: heeft ze zijn geloof in de Sint teveel gestimuleerd? Is haar gestrande huwelijk hier debet aan? Ze heeft het zelf niet in de gaten, maar dat is het allemaal niet. Ondertussen geeft ze een heel aardige schets van de ontwikkeling van Toms denkwereld: aanvankelijk kinderlijk naïef, heel even twijfelend en dan – naarmate hij ouder wordt – steeds meer vanuit een meer doorleefd perspectief.

Hoewel ze Tom vanuit haar onbegrip voorstelt Katholiek, Luthers, Boeddhist of Moslim te worden als hij dan zo hecht aan rituelen, weet ze heel treffend de Werdegang te schetsen, of eigenlijk meer ‘aan te duiden’, waarin een kind in een vertrouwd ritueel in combinatie met een serie ideeën iets ontdekt dat de moeite waard lijkt en dat in de loop van zijn leven – op geheel eigen en individuele manier – steeds beter leert begrijpen. Van der Meer laat het de moeder zo vertellen dat de lezer het onbegrip van de moeder volgen kan, maar tegelijkertijd ook iets kan vermoeden van wat de zoon beweegt. Vermoeden: het gekozen perspectief voorkomt een directe blik in Toms denkwereld, die toch alleen door Tom te begrijpen valt.

Tom heeft het er overigens niet bepaald makkelijk mee, hij wordt door zijn oudere broertjes gepest, hij moet de herhaalde verboden van zijn moeder om zijn schoen te zetten weerstaan, Hij moet eindeloze discussies met haar voeren, waarin overigens duidelijk blijkt dat Tom heel goed weet hoe de feitelijke wereld aangaande Sinterklaas in elkaar steekt. En aan het einde van het verhaal moet hij het op staande voet weglopen van zijn eerste vriendinnetje – na de sinterklaasintocht, op een zaterdagavond – verstouwen. Als zijn moeder die avond onder de wol kruipt, trekt ze de dekens over haar oren omdat ze het niet kan verdragen haar zoon te horen zingen.

Naast de bijbel, Thucydides en Stefan Zweigs Schachnovelle zijn er maar heel weinig literaire teksten die ik noodzakelijk acht om het leven aan te gaan, maar dit is er één van.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Erfgoed, Literatuur, Religie en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Het zingen, het water, de peen

  1. fbikker zegt:

    Ach, ik denk dat in ieder van ons wel iets van een Sint gelovige schuilt, maar dan op zijn eigen terrein. Geldt trouwens ook voor onze maatschappij.

  2. mnb0 zegt:

    Waarom de Bijbel? Waarom niet de Koran of de heilige hindoe geschriften? De leringen van Buddha of Confucius? Immers, de twee grote liefdes van mijn leven (beide gelovig) hebben hun leven prima aan kunnen gaan zonder de Bijbel te lezen. Ik had (achteraf praten is een kostbaar goed, veel algemener voorkomend dan de vooruitziende blik) graag een ongelovige tegenhanger gehad, maar ben die nooit tegengekomen (nee, Dawkins, Hitchens en vooral Harris voldoen volstrekt niet). De bij elkaar gesprokkelde werken van Domela Nieuwenhuis, Constandse en Russell (allen van wisselende kwaliteit) moesten maar voldoen.

    Aangaande Schachnovelle enige relevante informatie:

    http://www.chesshistory.com/winter/extra/zweig.html

    Geen kritiek van Edward Winter, de meest gevreesde schaakcriticus ooit, betekent automatisch een enorm compliment.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s