Nashville

Alweer een hele tijd geleden kwam ik op het internet de vraag tegen: wat als de Tien Geboden als rechten waren geformuleerd in plaats van als ge- en verboden? Dat is een vraag die me als tofelemoon helemaal niet vreemd voorkomt. Neem een bijbeltekst en zing hem, herschrijf hem, neem hem op in een toneelstuk en speel hem, zet ‘m op rijm, bid hem, parodieer hem, herhaal hem als een mantra, schilder hem of maak er een beeld van: er komt een moment dat je dingen in die tekst gaat zien die je eerder niet zag en soms zitten daar ook goede ideeen tussen. Dus ja: wat als.

Ik ben nooit verder gekomen dan het Eerste Gebod, dat u waarschijnlijk kent als Ik ben de Heer uw God. Naast Mij zult gij geen andere goden hebben. En waarschijnlijk kent u ook nog wel het vervolg over die jaloerse God, die niks naast zich duldt en die de schuld van de vaders wreekt op hun kinderen tot in het derde en vierde geslacht van hen die Mij verwerpen. Het is het meest misbegrepen stukje Tien Geboden en dat komt door dat citaat. Daar mist namelijk een stukje in dat altijd vergeten wordt en juist dat stukje bevat de magic words.

Ik ben de Heer uw God, die u uit Egypte heeft geleid, dat slavenhuis. Naast Mij zult gij geen andere goden hebben.

Dit is niet zomaar een God die jaloers is op de rest omdat Hij de enige wil zijn, Hij heeft een verdienste die Hem enig recht van spreken geeft: geen enkele ander heeft de Israëlieten bevrijd, alleen Hij. Willekeurig welke ander ze ook zouden willen nemen: dat is géén bevrijder. Van daar af is het verherformuleren in een recht niet heel lastig:

Gij hebt het recht niet te aanbidden wat u niet vrij maakt.

Dit bericht werd geplaatst in Bijbel, Religie en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

6 reacties op Nashville

  1. FrankB zegt:

    Hm, dan zou ik Bakunin en Kropotkin kunnen aanbidden. Liever niet. Dat gebeurt me nogal vaak weet je. Hoe je bepaalde Bijbelteksten zingt, draait, keert, op hun kop zet enz. enz., ik moet ze nog steeds niet. Dat vind ik fijn. Want net als bijna elke Nederlander is door opvoeding en zo ook mijn denken vanaf het begin christelijk beïnvloed. Ik heb nogal wat moeite moeten doen om die invloeden op te sporen (ze waren vanzelfsprekend geworden) zodat ik ze tegen het licht kon houden en eventueel elimineren om door betere te vervangen.
    Zoals: gij zult niets en niemand aanbidden, ook mij niet.
    Overigens heb je mijn misbruik-reactie nog niet gemodereerd (zie je vorige stukje).

    • Ja joh, dat blijkt wel, je hebt geen idéé hoe bijbels je reactie is. Maar dat is stof voor een andere blogpost.

      Ik heb nog even gedacht aan een formulering zonder het woord ‘aanbidden’ want dat komt in de grondtekst ook helemaal niet voor (er staat zoiets als: er weze (althans, ik denk nu even uit mijn hoofd dat dit een jussief is) voor jullie geen andere goden voor mijn aangezicht). Mijn Engelse formulering gebruikte ‘worship’, wat net ff wat anders is. Maar helemaal zonder werkwoord blijkt lastig…

      • FrankB zegt:

        Ik ben niet verbaasd.

        “een formulering zonder …..”
        Dat zou misplaatst zijn geweest. Je stukje gaat over de Bijbel nu, niet over de Bijbel toen.

      • Oom Paspasu zegt:

        In de meeste vormen is het verschil tussen het imperfectum en de jussief weggevallen, maar bij de werkwoorden lamed-he is er wel een verschil. Voor haya bestaat het onderscheid tussen yihye (imperfectum) en yhi (jussief). Hier gaat het dus om een imperfectum.

  2. jan kroeze zegt:

    Bijbelteksten veranderen op allerlei manieren doet mij denken aan meditatie. Zeg 100 keer lepeltje, lepeltje en je snapt niet meer waar het over gaat. Het hele begrip lepeltje verdwijnt op een gegeven moment.
    En : naast mij geen andere goden doet mij denken aan chimps, topaap die kinderen van de vorige topaap vermoordt, leeuwen doen het ook heb ik begrepen.

Reacties zijn gesloten.