Paulus op weg naar Damascus

Muhammad Mansur (1871-1918) had er schoon genoeg van. Dat de Britten in feite de macht uitoefenden in Egypte was nog tot daar aan toe, maar dat in hun kielzog christelijke missionarissen probeerden de eenvoudige boerenbevolking van hun islamitische geloof af te brengen, dat ging hem te ver. Als alumnus van de prestigieuze al-Azhar universiteit in Cairo en sheikh van de moskee van een districtshoofdstad in opper Egypte besloot hij daar iets aan te doen: hij zou een boek schrijven dat voor eens en voor altijd gehakt zou maken van dat malle christelijke geloof.

Muhammad Mansur dook in de boeken, startte in 1893 met schrijven en – om een lang verhaal kort te maken – eindigde in 1894 als Rooms Katholiek in Cairo en in 1895 op audiëntie bij de paus. Later in zijn leven werd hij Anglicaans en nog later Evangelisch, een route van keuzes die in Egypte wel meer voorkwam onder zowel locale christenen als bekeerde moslims.

Joram van Klaveren – tot 2014 namens de PVV lid van de Tweede Kamer – had er ook schoon genoeg van, besloot een boek te schrijven om de kwalijkheid van de islam aan te tonen en eindigde – om een lang verhaal kort te maken – afgelopen week als moslim voor de camera’s van – nota bene – de Evangelische Omroep. Een route waarop ten minste één andere PVV’er hem was voorgegaan.

Ik weet niet of de vergelijking bij Mohammed Mansur ooit gemaakt is. Bij Joram van Klaveren in ieder geval wél en hijzelf geeft het laatste hoofdstuk in zijn boek Afvallige ook de titel van Saulus naar Paulus. Het verhaal over de apostel Paulus die – toen nog joodse schriftgeleerde Saul – naar Damascus toog om daar de christenen te vervolgen en die op die weg iets meemaakte wat hem de nieuwe club juist deed omarmen. ‘Vervolger wordt aanhanger’, zeg maar. Toch klopt die vergelijking niet helemaal.

Muhammad Mansur meende op zijn tweeëntwintigste in zijn eentje een wereldreligie op zijn hooivork te kunnen nemen waar op dat moment door tienduizenden al ruim achttienhonderd jaar lang over was nagedacht. Joram van Klaveren dacht op zijn negenendertigste dezelfde solo te kunnen volvoeren met een mère à boire waarover al zo’n veertienhonderd jaar was nagedacht door minstens evenveel gelovigen.

In beide verhalen schuilt iets hoogmoedigs: in de eerste plaats te denken dat je de aangewezen persoon bent en ten tweede je niet realiseren wat voor kolos je nu eigenlijk bij de hoorns vat. Dat kun je niet zeggen van Paulus die, met pak ‘m beet duizend jaar traditie achter zich, een klein clubje probeerde te bestrijden dat zijn eerste decennium nog niet eens had volgemaakt.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Politiek, Religie, Samenleving en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

3 reacties op Paulus op weg naar Damascus

  1. jan kroezej zegt:

    Het is een interessant fenomeen om te zien dat de meeste mensen niet zonder enige vorm van geloof kunnen (of wat daar op lijkt). Sommige mensen beweren dat het met een deel van je hersenen te maken heeft en anderen situeren dergelijk gedrag in de genen. Het is gewoon onduidelijk. Wat mij interesseert is het feit dat mensen gelovig zijn om wat voor reden dan ook. Ik begrijp dergelijk gedrag nl. niet. Waarom,waarom?

  2. FrankB zegt:

    Het omgekeerde, van Paulus naar Saulus, komt ook nogal eens voor. Er zijn heel wat deconversieverhalen te vinden op internet. Een in dit land tamelijk bekende geloofsafvallige is Ferdinand Domela Nieuwenhuis. Naar mijn indruk eindigen in het internettijdperk relatief veel afvalligen als antitheïst – of beter, Nieuwe Atheïst naar de definitie van Tim O’Neill *). Voor zo ver ik weet (niet ver) is daar nooit onderzoek naar gedaan.
    Mijn eigen verhaal is nogal saai. Als prepuber had ik wel sympathie voor het christendom. Een paar jaar later raakte ik die kwijt en noemde ik mij agnost. Nog een aantal jaren later werd ik voorzichtig atheïst en nog niet zo veel jaren geleden, toen ik mij in de filosofische voors en tegens verdiepte, werd ik een verstokt ongelovige.
    Neiging tot vervolging, in letterlijke of in welke overdrachtelijke zin dan ook, heb ik nooit gehad. In al die jaren ben ik namelijk heel wat gelovigen (en niet alleen christenen) tegengekomen met wie ik in politiek, sociaal en ethiek opzicht veel en veel meer gemeen had dan met extreem-rechtse atheïsten. En dan treedt onverbiddelijk de Wet van Godwin in werking: zodra Nieuwe Atheïsten een lijst presenteren van verwerpelijke, kwaadaardige, misselijkmakende gelovigen moet ik altijd aan Martin Bormann denken – en daarna aan Franciscus van Assisi. Dus toen vooral in de Engelstalige wereld een grote groep Nieuwe Atheïsten optimistisch verkondigde dat met het rationele ongeloof het Paradijs op Aarde binnen handbereik was vond ik dat vanaf het begin lachwekkend **).
    Dus wat Van Klaveren betreft haal ik voorlopig de schouders op. Eerst maar eens zien of hij er een fatsoenlijk mens van wordt. Omgekeerd doet het me even weinig – ik ben ook eens een ex-creationist tegengekomen die een alt-rechtse, door en door pseudowetenschappelijke racistische atheïst was geworden. Ik had eigenlijk liever gezien dat hij creationist was gebleven; heel onaardig van mij.

    *) Bron:

    https://historyforatheists.com/about-the-author-and-a-faq/

    “who are most likely to accept anti-religious pseudo history uncritically, to use it in their arguments and to reject any correction of it as “apologism” or “revisionism”. They are who I’m referring to by the shorthand term “New Atheists”.”

    **) Een net zo sympathiek als naief voorbeeld:

    https://rationalwiki.org/wiki/Atheism_Plus

    Er is heel voorspelbaar niets van terechtgekomen.

Reacties zijn gesloten.