Distutopia

Probeert u zich eens voor te stellen dat we in het land wonen dat vierde staat op de lijst van gelukkigste landen ter wereld, zevende op de lijst van minst corrupte landen, de prosperity-index en de lijst van landen met de grootste export, veertiende op de lijst van rijkste landen, vijftiende op de lijst met de minste inflatie, twintigste op de lijst van veiligste landen en dat dit land ook de laagste werkloosheid en de minste faillissementen kent van het hele werelddeel waarin het ligt.

Nederlanders zijn tevreden, welvarend en gezond. Het onderwijs is van een ongeëvenaard hoog niveau, kinderopvang kost geen drol, de belastingen drukken minder dan de koop krachtig is en de treinen rijden op tijd. We discrimineren niet of nauwelijks, het glazen plafond lost gestaag en onstuitbaar op, de arbeidsparticipatie van migranten, vluchtelingen, allochtonen, vrouwen en andere vreemde wezens stijgt alleen in Saoedi-Arabië harder dan hier.

De politiek is stabiel en politici zijn zonder uitzondering bekwááme mensen die – aldus de beroemde politieke commentator Wim Kan – niets dan wijze en verstandige besluiten nemen. De handel gaat voorspoedig, onze betrekkingen met buitenlanden zijn hartelijk en die met enge buitenlanden beleefd. We hebben met niemand ruzie en iedereen kan ’s avonds rustig gaan slapen.

U begrijpt: dit is een gedachtenexperiment waarvoor u eventjes heel veel fantasie nodig heeft. Maar toch: als u nog even door mijmert over deze utopie, dan komt u er al snel achter: all is not well. Dit land is een hel voor journalisten, die hebben niets te doen dan saaie stukjes schrijven over goed nieuws, de vooruitgang in de wetenschap, de nieuwste literatuur en kunst, de voetbalverslagen. Er wil maar niks echts gebeuren in dit ideale land. Niets onderhoudends, niets spannends, niets dat je het gevoel geeft dat je lééft!

Dan komt er een politicus die plots iets mafs zegt over vrouwen. Drie feministische golven ten spijt, debiteert deze uiterst belezen man – had ik al gezegd dat het onderwijs ongeëvenaard hoog was in dit land? – een standpunt dat we op zijn laatst vijftig jaar geleden hardop konden uitspreken alsof we het ook echt méénden. Sindsdien weten we beter.

Zo’n voorval is niets minder dan een kleine rimpeling in een verder stille vijver. Een wijs mens – en dat zijn we allemaal – handelt zoiets af door het te negeren en de beste man maar in zijn waarde te laten. Maar niet de journalist, die al jaren niets van werkelijke betekenis te doen heeft. Hem (m/v) lonkt bevrijding. Hij (m/v) grijpt zijn kans op verlossing uit de dagelijkse sleur, schrijft stukken, gaat interviews houden, start met duiden, gaat zoeken naar anderen die er wellicht en stiekem ook zo over denken en maakt daar reportages over. De journalist leeft op en de wijze mensen lezen, luisteren en kijken mee.

Ook deze woelige baren overleeft het schip van staat met gemak, het gaat immers nog om een incident. Maar dat komt er schot in. De politicus gaat meer rare dingen zeggen: over andere landen, over andere mensen, over kunst en literatuur. Na ieder debacle zingt deze koorknaap weer een toontje hoger en haalt hij andermaal de krant, het journaal, de nieuwsrubrieken en de columns van de beroepsduiders.

Zo duurt het niet lang of deze grootste Multatulikenner van het land – had ik al gezegd dat het onderwijs ongeëvenaard hoog was in dit land? – slaagt erin de aandacht te winnen van de stemgerechtigden. Zo verwerft hij een zetel in het parlement waar zijn verdienmodel met onverminderd enthousiasme voortgezet wordt. Als een Cicero in zijn maliënkolder – de man spreekt Latijn alsof het zijn moedertaal is – verschijnt hij er op een dag in kogelvrij vest en prompt staan de chocoladeletters weer in de krant.

Het journaille beperkt zich niet tot zijn politieke, economische en sociale standpunten. In de loop der tijd onthullen de media ook hoe veelzijdig deze man wel is: zijn grote liefde voor het Japanse Noh-theater, zijn fascinatie voor fado en flamenco. Hij is een verwoed verzamelaar van iconen en verdiept zich in zijn vrije tijd in de Perzische poëzie van Hafez, Nizami en Sa’adi. Daarnaast speelt hij niet onverdienstelijk Chopin op de piano en – als hij in een feestelijke stemming is – klezmer op zijn klarinet.

De gekte bereikt zijn hoogtepunt als hij vlak voor de verkiezingen voorstelt de Taj Mahal – in zijn ogen het allermooiste gebouw ter wereld – naar de Flevopolder te halen. U begrijpt: het zijn de journalisten die deze man tot grote hoogte stuwen, niet omdat ze hem geweldig vinden, maar omdat ze eindelijk iets te doen hebben. Prompt wordt zijn partij de grootste.

Maar wat heeft deze politicus het land te bieden? De man deed niets meer dan wat schutteren toen één van zijn partijgenoten doodleuk beweerde dat negers dommer zijn dan blanken. Hij was als spreker te gast op de Vlaamse IJzerwake en meer van dergelijke dubieuze gelegenheden. Hij heeft het te pas en te onpas over Entartete Kunst – zonder overigens die woorden te gebruiken.

Hij preekt wel, maar hij kent de teksten niet. Wie goed leest, ziet al snel dat zelfs de journalisten niet hebben kunnen verhullen dat het hier gaat om een opgewonden kliek, die blij mag zijn met vier volle jaren. Een club die slechts heilgeschreeuw, geleerd bij de barbaren debiteert en die eigenlijk alleen maar laat zien dat de holle leuze steeds misdaad baart zodra zij vruchtbaar wordt bij ’t veil publiek.

Volgens een aan Napoleon Bonaparte toegeschreven uitspraak moet je nooit een samenzwering veronderstellen wanneer louter stupiditeit al een afdoende verklaring vormt. Toch denk ik soms wel eens aan de mogelijkheid dat de verzamelde journalisten doelbewust aan het kwispelen van de hond zijn geslagen (sensu wag the dog).

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Politiek, Samenleving en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

4 reacties op Distutopia

  1. Frank Bikker. zegt:

    Amen. 😂

  2. FrankB zegt:

    “dat dit land ook de laagste werkloosheid en de minste faillissementen kent van het hele werelddeel waarin het ligt.”
    Dat zegt niet zoveel, want wetgeving rond faillissementen is in elk land anders terwijl ook in elk land de werkloosheid op een andere manier wordt berekend. Ruim 20 jaar geleden rekende Nld. sterk in zijn eigen voordeel.

    “Het onderwijs is van een ongeëvenaard hoog niveau”
    Zijn er daarom allerlei regio’s waar 10 – 15% van de bewoners qua taal en rekenen het VMBO niet haalt?

    “We discrimineren niet of nauwelijks”
    Ik ken nogal wat mensen die daar anders over denken.

    “De politiek is stabiel”
    Moet je toch eens nagaan hoeveel kabinetten sinds WO-2 de vier jaar niet hebben volgemaakt.

    Dat neemt allemaal niet weg dat je een punt hebt met die klager over Ontaarde Kunst die niet weet hoe hij de Provinciale Staten moet vullen. Het is alleen een nogal belegen punt. Noam Chomsky maakte het al – en bovendien met empirisch onderzoek onderbouwd – in 1988, met Manufacturing Consent. Nld. heeft helaas de gewoonte alleen rottigheid uit de VSA over te nemen en niet de goede dingen. Typerend hiervoor is de ontwikkeling van Volkskrant en Trouw. Voorheen waren zij in het bezit van een onafhankelijke uitgeverij, Perscombiantie. Via via zijn de kratnen eigendom geworden van een onderneming die niets verschilt van Rupert Murdoch’s Fox Corporation. Dus is dit filmpje

    ook op Nldse journalisten van toepassing.

  3. FrankB zegt:

    Aan Manufacturing Consent valt iets toe te voegen. De afgelopen veertig jaar is ook in Nld. de inkomensongelijkheid enorm toegenomen. Destijds had Nld. één van de laagste Gini-indexen van de westerse wereld. Tegenwoordig zit het in de middenmoot. Richard Wilkinson en Kate Pickett hebben tien jaar geleden in The Spirit Level (de PvdA zou het boek zo kunnen overnemen als partij- en verkiezingsprogramma, als ze nog een sociaal-democratische partij was geweest) laten zien dat er een sterke correlatie is met allerlei onwenselijke sociale toestanden.
    Nou is de sociaal-economische elite in Nld. ook niet dom. Die heeft er geen zin in het doelwit te worden van sociale onrust en gebruikt een ander beproefd recept: het zondebokmechanisme zoals geanalyseerd door Rene Girard. De laatste verkiezingen laten zien dat dat recept een succes is.
    Daaruit volgt meteen dat links gefaald heeft. Ik vraag me onwillekeurig af wat al die partijbureau’s de afgelopen 15-20 jaar hebben gedaan. Geslapen, misschien? Ik verlang al geruime tijd naar een Nldse versie van Bernie Sanders en AOC.

Reacties zijn gesloten.