Wijn die beter maakt

Mijn cursisten mag ik graag op het verkeerde been zetten. Eén van de manieren waarop ik dat doe, is ze te confronteren met de Perzische islamitische poezie, zoals dit voorbeeld, een bladzijde uit de divan (verzameld dichtwerk) van een beroemd Perzisch dichter:

Mej-e tsjāre sāz

Sāki bordi man dar-e mej-chāne bāz kon
Az dars-o bahs-o zohd-o riā bi niyāz kon
Tāri ze zolf-e cham-cham-e chod dar raham bene
Fāregh ze elm-o masdjed-o dars-o namāz kon
Dāwoed-vār naghme zanān sāghari biyār
Ghāfel ze dard-e djāh-o nasjieb-o farāz kon
Bar tsjien hedjāb az roch-e zibā-o zolf-e jār
Bigāne’am ze ka’abe wa moelk-e hedjāz kon
Labriez kon az ān mej-e sāfi saboe-je man
Del az safā be-soeje bot-e torktāz kon
Bietsjāre gasjte’am ze gham-e hedjr-e roe-je doest
Da’wat ma-rā be-djām-e mej-e tsjāre sāz kon

Vrij vertaald:

Wijn die beter maakt

Wijnschenker! Breng me, open de deur van de taveerne!
Maak los van les en discussie, van vroomheid en schijnheiligheid,
Plaats een haar uit je golvende lokken op mijn weg,
Bevrijd van geleerdheid en de moskee, van lessen en gebed.
Als David, tokkelend een melodie, breng een beker!
Laat de pijn van macht en van pieken en dalen vergeten.
Gris de sluier van het mooie gezicht en de lokken van de geliefde.
Vervreemd me van de Ka’aba en het koninkrijk van de Hedjaz.
Vul mijn kruik met die pure wijn tot de rand.
Richt het hart uit puurheid naar die overweldigende afgod.
Ellendig ben ik geworden, uit verdriet over de scheiding van het gezicht van de vriend.
Nodig mij tot de beker wijn die beter maakt!

Was getekend: 17 februari 1989, Ayatollah Ruhollah Musavi Khomeini. Jawel, niet Roemi, niet Hafez, geen Sa’adi of Nizami, maar de man die toch niet bepaald bekend geworden is om zijn drankzucht of geloofsafval.

Ook mijn cursisten verwachten dergelijke teksten niet, niet uit de islamitische wereld, niet uit Iran en zeker niet van deze auteur. En dit is geen uitzondering of lapsus: er zijn er meer. Tijdens mijn laatste vakantie was het even zoeken, maar uiteindelijk, bij boekhandel tien of elf, bleek men op mijn vraag naar het verzamelde dichtwerk van Khomeini nog net één exemplaar in voorraad te hebben.

In het Perzisch heet het kortweg Divan Emam: de verzamelde gedichten van ‘de imam’, wat in sji’ietische context wat eigenaardig is omdat ze er twaalf hebben en Ruhollah Khomeini er daar niet één van was, maar dat terzijde. Het boek bevat maar liefst 278 pagina’s poëzie, voornamelijk ghazals en ruba’yat (kwatrijnen) en daarnaast nog enkele gedichten in andere vormen. Wijn, de wijnschenker, de taveerne spelen er een hoofdrol in.

Voordat u zou gaan denken dat de beste man een drankorgel was: hij heeft zijn leven lang geen druppel aangeraakt, maar zich aan zijn dichterlijke kant aangesloten bij wat in de Perzische poëzie nu eenmaal gebruikelijk is: de wijn en dronkenschap gebruiken als metafoor voor iets verheveners.

Dat gezegd zijnde: er is natuurlijk een reden dat dergelijke poëzie juist over wijn gaat en niet over geitenmelk, zoals men ook andere vormen van extase gebruikt om iets te beschrijven dat in wezen niet te beschrijven valt.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Erfgoed, Religie, Taal en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

3 reacties op Wijn die beter maakt

  1. henktjong zegt:

    Aansteller dus… maar een heel enge aansteller.

  2. Pingback: Snijpunt Isfahan | Apoftegma

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.