SVO

Eergisteren produceerde mijn zoon van anderhalf ineens zijn eerste zin van drie woorden:

Papa eten bol!

Een bol is in zijn geval een krentenbol, maar dat woord is nog even te hoog gegrepen, en ‘bol’ doet het prima.

Nu zou je trots kunnen zeggen dat dit een keurig bij het Nederlands aansluitende SVO-constructie is (Subject – Verb – Object, ofwel: onderwerp – werkwoord – lijdend voorwerp), maar ik denk dat dat iets te vroeg gejuicht is.

Kinderen gebruiken woorden anders dan volwassenen. Ze kennen er te weinig en dat wordt zwaar gecompenseerd door de betekenis enorm te verbreden. Het lijkt een beetje op talen die maar twee woorden voor kleur hebben: dat zijn altijd de woorden voor wit en zwart, maar die worden gebruikt voor licht en donker. Komt er een derde woord bij, dan is dat altijd het woord voor ‘rood’, maar dat wordt weer gebruikt voor veel meer kleurschakeringen. Het vierde woord is óf het woord voor ‘groen’ óf dat voor ‘geel’ en hoe het verder gaat weet ik niet meer. Ooit gelezen in een boek.

Zo kan het gebeuren dat mijn zoon bij het kijken naar de plank met toiletartikelen een hele reeks gerandomiseerde ‘papa’s’ en ‘mama’s’ uitstoot. Daarmee bedoelt hij alleen maar te zeggen: ‘Item x is van papa/mama’.

Nu was ik ten tijde van de oorzaak van onze trots geen krentenbol aan het eten, dus ‘papa eet een krentenbol’ kan niet de bedoeling van mijn zoon geweest zijn. Dan blijven er een paar mogelijkheden over:

Papa (Aufmerksamkeitserreger) eten (ik eet) bol (een krentenbol)
Papa (Aufmerksamkeitserreger) eten (eet! imperativus) bol (een krentenbol)
Papa (Aufmerksamkeitserreger) eten (kom eten, adhortatief) bol (een krentenbol)

Ik kom zo gauw niet op een versie waarbij ‘papa’ níet de functie van Aufmerksamkeitserreger heeft en vraag me dus af of deze zin wel echt telt als één zin met drie woorden en dus of we dit kunnen tellen als een SVO-constructie.

Gelukkig vormt de populatie (N=1) zijn eigen controlegroep, want hij heeft twee moedertalen en de andere – Perzisch – is een SOV-taal. Dus als er bij de eerstvolgende driewoordige zin in die andere taal een SOV-constructie uit komt, hebben we denk ik toch beet.

Dit bericht werd geplaatst in Mijzelf, Taal en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

7 reacties op SVO

  1. FrankB zegt:

    Uit je blog “Bloek:” (sorry, ik weet niet hoe hyperlinks werken en toevallig ben ik ook daar te lui voor):

    “dat er nodig redactie overheen moet, maar daar ben ik te lui voor.”
    Nou, dat klopt helemaal. Want al na de eerste witregel begin je over iets dat niet in een voorwoord thuis hoort. Als je ooit nog serieuze plannen hebt met je bloek zal ik je graag helpen, want al vóór de eerste witregel amuseer ik me prima. Toevallig werkt het bij mij omgekeerd – een algemene opzet in elkaar knutselen gaat me prima af, het eigenlijk werk totaal niet. Dat is bij mij de reden dat ik maar moeilijk iets af krijg.
    Een voorwoord moet je bijvoorbeeld eigenlijk als laatste schrijven. Als eerste komt de inleiding, waarin je de algemene vragen formuleert die je wilt beantwoorden, de algemene methodes beschrijft die je toepast en alles wat daar bij komt kijken.
    Dus als je mijn aanbod aanneemt (wat ik je trouwens niet meteen zal aanraden, want ik ben een onverbeterlijke lastpak) draag ik je als eerste op een inleiding te schrijven.

    • Ja verdorie, eigenlijk ben ik dat met je eens, maar ik zat met het probleem dat Jansen tien citaten randomly gebruikt bij vier vragen en in zijn voorwoord die eigenlijk allemaal over hetzelfde onderwerp gaan, dat bovendien vrij centraal is voor het boek. Daarom het ik het in mijn behandeling van zijn voorwoord aangevat. Ik heb niet echt een eigen ‘voorwoord’ of het zouden de pagina’s ‘Verantwoording’ en ‘Wat is dit’ moeten zijn.

      Misschien moet ik in de titel duidelijker maken dat dit niet mijn voorwoord is, maar mijn behandeling van Jansens voorwoord…

      Zet je commentaar trouwens daar. Voor zover ik wet moet dat kunnen.

      • FrankB zegt:

        “het probleem dat Jansen tien citaten randomly gebruikt”
        Pak je de boel aan zoals hierboven beschreven dan kunnen er twee dingen gebeuren:
        1. je vindt vanzelf een goede plek waar je je eigen commentaar plaatst;
        2. je moet de inhoud van je inleiding aanpassen.

        Beide mogelijkheden betekenen instant verbetering.
        Ik zal trouwens volgend commentaar bij je bloekpost plaatsen – ik had je verkeerd begrepen (gebeurt me vaker).

  2. FrankB zegt:

    Je schrijft trouwens het origineelste papa-verslag dat ik ooit ben tegengekomen. Het is zo origineel dat ik steeds weer met mijn mond vol tanden sta.
    Dus ajb meer van dit.

  3. frayek zegt:

    Is er een reden waarom tegenwoordig SVO te verkiezen is boven OPA (onderwerp – persoonsvorm – andere zinsdelen)? Ik had zeer lieve opa’s, zo is het geval.

    • Ja: ik heb dit onderscheid in talen altijd met deze afkorting geleerd: SVO, SOV, OSV, OVS, VSO, VOS (dan heb ik alle permutaties gehad, toch?)

  4. Pingback: Open lettergrepen | Apoftegma

Reacties zijn gesloten.