Lezingen

De komma en de Schrift
interpunctie en exegese

LetsEatGrandpaKent u die uitdrukking, ‘Een roepende in de woestijn’? Die is gebaseerd op een met opzet verkeerd geplaatst leesteken in de tekst van de bijbel. Voor het juiste begrip van een tekst is niets zo belangrijk als een adequate interpunctie. Toch is de interpunctie als laatste vastgelegd in de heilige teksten van alle monotheistische religies: pas halverwege de Middeleeuwen. Dat heeft geleid tot verrassende verschillen in de uitleg van teksten. In deze lezing wordt dat toegelicht aan de hand van enkele voorbeelden. Zo blijkt het scheppingsverhaal in de bijbel helemaal niets te vertellen over de schepping zelf, bestreden joden christelijke antisemieten door te wijzen op de komma’s in de bijbel en vloeide de moderne, westerse houding ten aanzien van de verhouding tussen geloof en wetenschap voort uit een discussie die begon over de plaatsing van één enkele komma in één vers van de koran.

vorm: powerpoint-presentatie
duur: één uur

Ridderts10De kruistochten
een kwestie van samenwerken!

In deze korte en amusante lezing worden een aantal episoden uit de geschiedenis van de kruistochten belicht die betrekking hebben op samenwerking tussen moslims en christenen. Dat zet niet alleen het populaire beeld van dit eeuwenlange conflict in een ander licht, maar ook de visie op wat moslims en christenen zoal van elkaar over namen of juist niet overnamen.

vorm: lezing
duur: drie kwartier

AliKall01De sji’ietische islam
de ‘andere’ islam

Negentig procent van alle moslims is soenniet en het is dan ook logisch dat de meeste kennis die mensen hebben over de islam, eigenlijk over de soennietische versie ervan gaat. Sji’ieten vormen weliswaar een minderheid, maar ze zijn even oud als de soennieten en zeker zo interessant. Hun geschiedenis en opvattingen vormen een opmerkelijk contrast met moslims uit de ‘hoofdstroming’.

vorm: powerpoint-presentatie
duur: er is een versie van 1 uur en een versie van 2 uur (incl. pauze) beschikbaar

kufaversoNieuwe theorieën over het ontstaan van de islam
wetenschap of politieke agenda?

Wijzen de oudste islamitische munten erop dat de eerste kaliefen eigenlijk nog christenen waren? Is de islam niet op het Arabisch schiereiland ontstaan, maar in en rond het huidige Syrie, of zelfs in Iran? Dit zijn maar enkele nieuwe theorieën over het ontstaan van de islam, die u de afgelopen jaren in de krant kon tegenkomen.

De stichter van de islam, Mohammed, leefde volgens moslimgeleerden ‘in het volle licht van de geschiedenis’. Van vrijwel ieder detail uit zijn leven is wel wat bekend: hoe hij eruit zag, het verloop van zijn echtelijke ruzies, geen detail bleef voor de geschiedschrijvers verborgen. Zo zou ook het verloop van het ontstaan van de islam tot in detail bekend zijn.

In dat beeld zijn gedurende de laatste eeuw steeds grotere barsten gekomen en dat proces vertoont de laatste decennia een versnelling. Dat is het gevolg van wetenschappelijk onderzoek, niet zo heel wetenschappelijk onderzoek en pure speculatie.

Achter al die wel degelijk als wetenschappelijk onderzoek gepresenteerde theorieën zit meer dan alleen academische belangstelling. Ze kunnen niet los gezien worden van politieke en sociale ontwikkelingen in de islamitische wereld en in de betrekkingen tussen die wereld en het westen.

vorm: powerpoint-presentatie
duur: 2 uur, inclusief pauze

Samarqand02Maagden of druiven?
die Syro-Aramäische Lesart des Koran

Deze lezing gaat uitgebreid in op één revisionistische theorie over het ontstaan van de koran: die van de Duitse onderzoeker Christoph Luxenberg, die beweert dat de koran oorspronkelijk een christelijk document was, geschreven in een Arabisch-Syrische mengtaal. Later zouden moslimgeleerden die taal niet meer begrepen hebben en er klassiek Arabisch van hebben gemaakt, met allerlei misverstanden als gevolg. Dat de 72 maagden waar martelaren in het paradijs op kunnen rekenen eigenlijk druiven zijn, is één van Luxenbergs conclusies waarover de afgelopen jaren nog wel eens in de media werden bericht.

vorm: powerpoint-presentatie
duur: 2 uur, inclusief pauze

TAQIYYA SOftening hearts of non believer fingers crossedTaqiyya
islambashen voor gevorderden

Wie de discussie over de multiculturele samenleving in de media bijhoudt, komt het begrip taqiyya nog wel eens tegen. Dit geloofspunt uit de islam zou moslims toestaan tegen ongelovigen te liegen zolang dat maar de islam bevordert. Moslims mogen dus bedrog gebruiken in hun jihad tegen het westen en zijn dus niet te vertrouwen. Politici, wetenschappers, het zijn niet de minsten die dergelijke dingen beweren. Op 26 oktober 2010 is er zelfs in de Tweede Kamer over gedebatteerd.

Er zijn nogal wat kanttekeningen te plaatsen bij deze beweringen. Maar een vergelijking met de wijze waarop christenen in de middeleeuwen dachten over de onbetrouwbaarheid van joden, is toch wel het meest verhelderend.

vorm: powerpoint-presentatie
duur: drie kwartier
bijzonderheden: presentatie wordt vooraf gegaan door circa 10 minuten muziek, die het beste in een pauze kan vallen

BismModernArabische kalligrafie
géén cursus Arabisch leren lezen!

Het Arabische schrift was eigenlijk volkomen ongeschikt om het Arabisch mee te schrijven: slechts 15 lettertekens voor 28 medeklinkers en geen tekens voor de klinkers, dat kan nooit goed gaan. Dankzij de uitvinding van een aantal ‘hulpstukken’ werd het schrift alsnog bruikbaar gemaakt en het schoonschrijven, waar het Arabische schrift bij uitstek geschikt voor is, deed de rest. Arabische kalligrafie vormt een wereld op zichzelf en deze lezing vormt er een korte introductie op.

vorm: powerpoint-presentatie
duur: een half uur
bijzonderheden: Arabisch kunnen lezen is géén vereiste

CuijkLandscapeRomHoe bouwt een Romein een brug?
of beter: hoe bouwt een archeoloog hem na?

Begin jaren negentig werden in de Maas bij Cuijk funderingen herontdekt van een brug uit de Laat-Romeinse tijd. Het duikonderzoek dat daarop volgde, bracht honderden houten ingeheide palen aan het licht en tientallen losliggende bouwstenen. Die schamele resten vertelden veel over hoe de brug gebouwd was: een brug op een houten fundering, met stenen pijlers en waarschijnlijk een houten brugdek.

Belangrijker bleek het onderzoek aan het omringende landschap. Dankzij dat onderzoek konden ook de hoogte en lengte van de brug worden gereconstrueerd en met behulp van die gegevens kon een inschatting worden gemaakt van de bouwtijd en de grootte van het hele bouwproject.

vorm: powerpoint-presentatie
duur: 1 uur

Beleidskaart01Archeologiebeleid in de praktijk
de keuzes en de moeilijkheden

In 2007 werden de wetten rondom ruimtelijke ordening en monumenten veranderd en zo werd formeel het verdrag van Malta in Nederland vastgelegd, dat bepaalt dat wie ergens iets wil bouwen, ook rekening moet houden met eventuele archeologische resten in de bodem. Ook vóór dat moment werd er in Nederland al volop ‘in de geest van Malta’ gehandeld en kwamen bouwers en projectontwikkelaars in aanraking met die vreemde volksstam die ‘archeologen’ heet.

Aan de hand van een voorbeeld uit mijn eigen praktijk leg ik uit welke tegengestelde belangen er in het krachtenveld tussen archeologen en projectontwikkelaars spelen en wat er allemaal mis kan gaan als die partijen onvoldoende rekening met elkaar houden.

vorm: powerpoint-presentatie
duur: 1 uur

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s