Gedachtenexperiment

Stel, er gebeurt vannacht een wonder. Iemand aan de andere kant van de wereld doet een simpele ontdekking: ergens in de geschiedenis van de wetenschap hebben we een aanname gedaan die niet helemaal klopte. Het is een hele kleine, simpele fout, maar wel één met verstrekkende gevolgen. Nu is die fout ontdekt en als we alles wat we weten corrigeren voor die fout, dan gaat er een hele nieuwe wereld voor ons open.

Morgenochtend worden we wakker met het ontbijtnieuws dat ons meldt dat de Big Bang nooit heeft plaatsgevonden, de aarde bij nader inzien toch plat is, gelokaliseerd in het absolute centrum van het heelal, dat uitdijt noch krimpt en ongeveer zo’n zesduizend jaar oud is. Dinosaurussen, vroege hominiden en verder al die andere fossiele aanwijzingen voor de evolutie zijn de wonderlijke speling der natuur waar creationisten ze altijd al voor gehouden hebben en het Higgs-boson blijkt toch niet te zijn waargenomen.

Nu zult u waarschijnlijk  denken: ja, ho eens even, dan wil ik toch wel eerst eens even weten hoe dat zit met de (achtergrondstraling/koolstofmethode/ruimtevaart). Neemt u van mij aan: daar is in dit gedachtenexperiment een antwoord op. Ik weet niet welk, maar het is zó eenvoudig, simpel en inzichtelijk dat u morgenochtend na het ontbijtnieuws meteen overtuigd bent. Het is per slot van rekening een gedachtenexperiment, niet al meteen afhaken.

Dat betekent dat een aantal mensen hun wereldbeeld behoorlijk zal moeten bijstellen. De gedachte dat God de wereld gewoon geschapen heeft op 22 oktober van het jaar 4004 v. Chr. om 6:00 uur des avonds (het blijkt trouwens 5:00 uur te zijn geweest, Greenwich Mean Time) komt in ieder geval weer in beeld als serieuze optie en er zullen dan ook een paar mensen zijn die opgelucht en enigszins schreeuwerig zullen gaan roepen dat de bijbel altijd al gelijk had. Maar daar gaat deze blogpost niet over, die mensen zijn niet interessant.

Deze blogpost gaat over de mensen aan de andere kant van het spectrum: de lieden die menen dat de voortschrijdende wetenschap steeds meer van het mysterie van de schepping heeft weten te verklaren en wellicht zelfs al alles heeft ontraadseld wat er te ontraadselen valt en voor wie dat besef (mede of hoofd-) reden is om als verklaring van (of voor) de schepping geen mythes/sprookjes/klinkklare onzin/volksverlakkerij meer te veronderstellen. Die lieden gaan het moeilijk krijgen.

Ik vermoed dat een fors deel last zal gaan lijden aan wat in hun kringen tegenwoordig wel cognitieve dissonantie wordt genoemd: de ontkenning en de bezwaren (achtergrondstraling/koolstofmethode/ruimtevaart) zullen aanvankelijk hoogtij vieren, maar omdat in dit gedachtenexperiment de verklaring schandalig simpel, eenvoudig en inzichtelijk is, zal die groep snel slinken totdat er nog slechts een kleine en verwaarloosbare sekte van overblijft. Ook die mensen zijn niet interessant.

Echt interessant zijn degenen die hun overtuigingen gaan heroverwegen, en daarbij uit zullen komen bij de gedachte dat er wellicht toch iets waar zou kunnen zijn van de mythes, sprookjes, klinkklare onzin of volksverlakkerij die ze tot dan toe hebben versmaad. Ik vermoed dat die groep, zeg maar: ‘bekeerde atheïsten’ behoorlijk groot zal zijn. En als gelovige verontrust me dat eigenlijk een beetje.

Niet omdat ik niet zit te wachten op een blik extra gelovigen, hoe meer zielen hoe meer vreugd, maar omdat het nu al lastig genoeg is om aan ongelovigen uit te leggen dat de God-als-Schepper-van-alles-en-Oplossing-voor-wat-we-niet-weten-of-niet-kunnen een hele andere gast is dan de God van Abraham, Isaac en Jacob. Omdat het bijna onmogelijk is om de mensheid te doen inzien dat het bijbelboek Genesis helemaal niet over de schepping gáát, en dat we dat al zeker duizend jaar weten, maar over broederschap. Omdat al die seculieren nauwelijks beseffen dat de vraag naar het bestaan van God alleen een interessante vraag voor filosofen is, maar niet voor gelovigen.

Geloof me – pun intended – het zou een stap terug zijn, dat gedachtenexperiment van me, doe er niet aan mee!

Geplaatst in Bijbel, Religie, Samenleving, Wetenschap | Tags: , , , , | 3 reacties

Onze martelaren kijken met u mee

Mijn laatste reis naar Iran was een beetje in haast gepland, waardoor ik totaal niet was voorbereid op de verkiezingen aldaar. Ik viel dus met mijn neus in de boter. Politiek lééft in Iran en leeft ook uitbundig in de publieke ruimte, meer dan hier durf ik wel te zeggen. Enthousiast flyerende jongeren op straat. In de taxi instappende passagiers die de chauffeur als eerste de vraag stellen: wat gaat u stemmen? Een oudere mevrouw in de bus die levendig en uitgebreid Rohani en Raisi – de beide kandidaten voor het presidentschap met de meeste kansen – met haar vrouwelijke medepassagiers zit te bediscussiëren.

Lees verder

Geplaatst in Geschiedenis, Politiek | Tags: , , | 2 reacties

Hebreeuws

Het is de schuld van de islam, ik weet het zeker. Regelmatige lezers van dit blog weten wellicht dat ik een cursus Arabisch leren lezen op de plank heb liggen. Het is de meest succesvolle cursus die ik ooit ontwikkeld heb. Ik heb hem nu vier of vijf keer gegeven voor HOVO Rotterdam en iedere keer stroomt hij in een mum van tijd vol, plus wachtlijst. Wat is daar aan de hand in de stad van Pim Fortuyn en de Leefbaren?

Lees verder

Geplaatst in HOVO, Samenleving | Tags: , , , | 1 reactie

Angst

Image0238Ik heb wel eens een cursus in Gouda gegeven, aan de rand van het historische centrum aan de andere kant van de stad, bezien vanuit het station. De weg naar mijn cursuslocatie is – verhoudingsgewijs – bezaaid met Stolpersteine, een project waar ik een groot fan van ben: kleine koperen steentjes in het plaveisel geven de locatie aan van woningen waar tijdens de Bezetting Joden woonden die zijn afgevoerd en vermoord. Ik kom in Gouda zeker langs vier alzo gemerkte locaties.

Eén locatie springt er wel heel bijzonder uit, waar in 9 groepjes van 5 tot 9 Stolpersteine 66 vermoorde Joden worden herdacht. Hier stond een Joods bejaardentehuis waarvan de inwoners op zekere dag zijn afgevoerd, afgaande op de geboorte- en sterfdata van de genoemde mensen inclusief personeel en hun kinderen. De meesten zijn vermoord in Sobibor.

Lees verder

Afbeelding | Geplaatst op door | Tags: , , , | 2 reacties

Huis

Het pand dat u hier ziet, ligt aan de Van Eeghenstraat nummer 90 in Amsterdam. Het is een fraai, monumentaal pand waarvan de achtertuin grenst aan het Vondelpark. Er wordt wel beweerd dat het is ontworpen door Berlage, maar dat is een misverstand. Het vorige huis dat hier stond (van 1901 tot 1913) was van hem. Dat is echter afgebroken en in De Bilt weer opgebouwd, waarna dit huis er kwam te staan.

Er woonden mensen in tot 1952, daarna werd het een klooster van de Karmelieten, die er ook allerlei vormingsactiviteiten ontwikkelden. In 1980 werd het gekocht door de Vereniging van de Vrije Universiteit, waarbij de Karmelieten bedongen dat het pand gebruikt moest blijven worden voor geestelijk vormende activiteiten. Zo kwam het studentenpastoraat er in terecht plus een aantal andere studentenverenigingen die er een bepaald bruisend geheel van maakten. Zó bruisend dat bij zo ongeveer elke vergunningaanvraag – er zat een bar in het pand – enkele omwonenden steevast bezwaar maakten bij de gemeente en later in hoger beroep gingen.

Lees verder

Geplaatst in Religie, Samenleving | Tags: , , | 2 reacties

Het schip der redding

Omdat ik voor mijn cursisten altijd op zoek ben naar nieuwe, en niet zo voor de hand liggende, titels van boeken die ze bij of na mijn cursussen kunnen lezen, was ik blij verrast toen ik een nieuwe islamitische uitgeverij vond via het islamblog van de Universiteit Leiden: ’t Kennishuys. Een uitgeverij die zich ten doel stelt betrouwbare islamitische boeken aan de man (M/V) te brengen in Nederlandse vertaling. Ze werken aan hun vertalingen in teams, vertalen klassieke en nieuwe werken en doen ook hun best om ook mooie boeken te maken.

Lees verder

Geplaatst in Religie | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Zalig Pasen

Een paar dagen geleden trof ik bovenstaande strip in de Metro aan. Ik hoop maar dat de auteur (Aimée de Jongh) er niets op tegen heeft dat ik hem hier overneem, want ik vond hem bijzonder geslaagd en wel om drie redenen: omdat ze aan de oppervlakte iets grappigs constateert, omdat ze er aan het einde een aardige woordgrap mee maakt en omdat ze op een dieper niveau iets zegt dat volkomen waar is: Pasen is een feest dat over vrijheid en bevrijding gaat.

Geplaatst in Religie | Tags: , , | Een reactie plaatsen