Hebreeuws

Het is de schuld van de islam, ik weet het zeker. Regelmatige lezers van dit blog weten wellicht dat ik een cursus Arabisch leren lezen op de plank heb liggen. Het is de meest succesvolle cursus die ik ooit ontwikkeld heb. Ik heb hem nu vier of vijf keer gegeven voor HOVO Rotterdam en iedere keer stroomt hij in een mum van tijd vol, plus wachtlijst. Wat is daar aan de hand in de stad van Pim Fortuyn en de Leefbaren?

Verbaasd als ik was over mijn eigen succes, heb ik het wel eens aan de cursisten gevraagd: waarom zaten ze er eigenlijk? De antwoorden waren steeds variaties op twee thema’s: de ene groep vond het ‘interessant’ om dat rare schrift eens te leren lezen, de andere groep bestond uit mensen die ooit op vakantie waren geweest in het Midden Oosten of er enkele jaren hadden gewerkt, maar er nooit toe gekomen waren te alfabetiseren. Niks islam. Niks multicultureel debat.

Wat ik met Arabisch kan, kan ik met Hebreeuws ook. Na enige aanmoediging door het hoofd van HOVO Rotterdam (‘Mensen zat die hun Joodse wortels aan het herontdekken zijn!’) en een jaar lang in de verloren uurtjes ’s avonds Google Streetviewsgewijs wandelen door Haifa, Tel Aviv, Akko, Jerusalem en Nazareth had ik een cursus die – al zeg ik het zelf – nog mooier was dan de Arabische. HOVO Rotterdam stelde me vanwege de verwachte toeloop meteen tweemaal op (vrijdag 23 juni en vrijdag 7 juli, voor wie het weten wil). Deze keer zouden we niet verrast worden door de massale toestroom van cursisten.

Zoals een collega het ooit formuleerde: we jinxed it. De aanmeldingen komen slechts druppelsgewijs binnen, niet te vergelijken met de stortvloed die normaal gesproken op Arabisch afkomt. Nu gebruikt Hebreeuws – en Ivriet, en Jiddisch – een schrift dat minstens even apart is als het Arabische en zullen er vast ook wel mensen zijn die ooit op vakantie in Israel zijn geweest of er enkele jaren hebben gewerkt. Daar kan het dus niet aan liggen. Blijft over: de islam, of het multiculturele debat, of hoe je het dan ook wilt noemen.

Heb ik toch wat aan Pim Fortuyn te danken…

Geplaatst in HOVO, Samenleving | Tags: , , , | 1 reactie

Angst

Image0238Ik heb wel eens een cursus in Gouda gegeven, aan de rand van het historische centrum aan de andere kant van de stad, bezien vanuit het station. De weg naar mijn cursuslocatie is – verhoudingsgewijs – bezaaid met Stolpersteine, een project waar ik een groot fan van ben: kleine koperen steentjes in het plaveisel geven de locatie aan van woningen waar tijdens de Bezetting Joden woonden die zijn afgevoerd en vermoord. Ik kom in Gouda zeker langs vier alzo gemerkte locaties.

Eén locatie springt er wel heel bijzonder uit, waar in 9 groepjes van 5 tot 9 Stolpersteine 66 vermoorde Joden worden herdacht. Hier stond een Joods bejaardentehuis waarvan de inwoners op zekere dag zijn afgevoerd, afgaande op de geboorte- en sterfdata van de genoemde mensen inclusief personeel en hun kinderen. De meesten zijn vermoord in Sobibor.

De haat moet wel heel diep gezeten hebben. Als je de Judenfrage al ziet als een echt bestaand probleem, dan is het denkbaar dat je uitroeiing op een bepaald moment gaat zien als een reële oplossing. Maar als dat je doel is, waarom je dan bekommeren om bejaarden? Ze zitten achter de geraniums te genieten van hun oude dag. Ze planten zich niet meer voort en uiteindelijk sterven ze vanzelf. Qua bejaarden lost de Judenfrage zich vanzelf op. Toch heeft het Derde Rijk ook in deze mensen geïnvesteerd: fondsen, mankracht en logistieke capaciteit, alleen maar om ze nog nét iets eerder dood te krijgen dan de natuurlijke loop der omstandigheden al had beschikt.

We horen als het over de Endlösung gaat meestal over de banaliteit van het kwaad, over Schreibtischmörder, over hele normale ambtenaren die het hele proces plannen, budgetteren en organiseren, over uitroeiing als een tot in de puntjes gemanaged proces, als industriële afwerking. Die rationaliteit maakt de Endlösung tot dusverre iets unieks. Althans, dat dacht ik altijd, tot ik langs die 66 Stolpersteine in Gouda wandelde.

Men zegt dat haat en geweld slechts uitingsvormen van angst zijn. Ik denk dat dat ten diepste waar is. Niet alleen de haat, ook de angst moet dan heel diep gezeten hebben, zó diep dat zelfs rationeel plannende en organiserende mensen zich vergrepen aan mensen waarvan men zich wel moet hebben gerealiseerd dat ze ook binnen hun eigen angstwereldbeeld geen enkel gevaar meer konden vormden.

Dat pleit tegen het idee van de Endlösung als een rationeel gepland proces. De uitvoering mag rationeel geweest zijn, maar net als aan alle andere genocides lag er diepe, diepe haat, angst en moordlust aan ten grondslag.

Afbeelding | Geplaatst op door | Tags: , , , | 2 reacties

Huis

Het pand dat u hier ziet, ligt aan de Van Eeghenstraat nummer 90 in Amsterdam. Het is een fraai, monumentaal pand waarvan de achtertuin grenst aan het Vondelpark. Er wordt wel beweerd dat het is ontworpen door Berlage, maar dat is een misverstand. Het vorige huis dat hier stond (van 1901 tot 1913) was van hem. Dat is echter afgebroken en in De Bilt weer opgebouwd, waarna dit huis er kwam te staan.

Er woonden mensen in tot 1952, daarna werd het een klooster van de Karmelieten, die er ook allerlei vormingsactiviteiten ontwikkelden. In 1980 werd het gekocht door de Vereniging van de Vrije Universiteit, waarbij de Karmelieten bedongen dat het pand gebruikt moest blijven worden voor geestelijk vormende activiteiten. Zo kwam het studentenpastoraat er in terecht plus een aantal andere studentenverenigingen die er een bepaald bruisend geheel van maakten. Zó bruisend dat bij zo ongeveer elke vergunningaanvraag – er zat een bar in het pand – enkele omwonenden steevast bezwaar maakten bij de gemeente en later in hoger beroep gingen.

Lees verder

Geplaatst in Religie, Samenleving | Tags: , , | 2 reacties

Het schip der redding

Omdat ik voor mijn cursisten altijd op zoek ben naar nieuwe, en niet zo voor de hand liggende, titels van boeken die ze bij of na mijn cursussen kunnen lezen, was ik blij verrast toen ik een nieuwe islamitische uitgeverij vond via het islamblog van de Universiteit Leiden: ’t Kennishuys. Een uitgeverij die zich ten doel stelt betrouwbare islamitische boeken aan de man (M/V) te brengen in Nederlandse vertaling. Ze werken aan hun vertalingen in teams, vertalen klassieke en nieuwe werken en doen ook hun best om ook mooie boeken te maken.

Lees verder

Geplaatst in Religie | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Zalig Pasen

Een paar dagen geleden trof ik bovenstaande strip in de Metro aan. Ik hoop maar dat de auteur (Aimée de Jongh) er niets op tegen heeft dat ik hem hier overneem, want ik vond hem bijzonder geslaagd en wel om drie redenen: omdat ze aan de oppervlakte iets grappigs constateert, omdat ze er aan het einde een aardige woordgrap mee maakt en omdat ze op een dieper niveau iets zegt dat volkomen waar is: Pasen is een feest dat over vrijheid en bevrijding gaat.

Geplaatst in Religie | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Wat is islam?

Enige tijd geleden postte ik een korte ‘voltreffer’: een citaat waarmee het boek What is islam? The importance of being islamic van Shahab Ahmed (1966-2015) begon. Dat boek heb ik inmiddels uitgelezen en het is het recenseren waard. Ahmed houdt zich in dit meer dan 600 pagina’s dikke boek bezig met een vraag die helaas in het maatschappelijke debat te weinig gesteld wordt: wat is islam?

Lees verder

Geplaatst in Religie | Tags: , , , , | 2 reacties

Resistance is futile

Mijn vader kon in de begindagen van de mobiele telefoon onbedaarlijk geamuseerd zijn door mensen in de supermarkt die het thuisfront belden met de mededeling dat de spruitjes twintig cent goedkoper waren in de aanbieding en of ze spruitjes zouden meenemen. Voor de jongere lezertjes van dit blog: een telefoongesprek kostte destijds al snel een veelvoud van de in de supermarkt aangeboden korting.

Lees verder

Geplaatst in Samenleving | Tags: , , , | 3 reacties